Türkçe'de Sık Yapılan Hatalar

İsimli konu WH 'Edebiyat - Türkçe' kategorisinde, YλяCλη üyesi tarafından 29 Ocak 2015 tarihinde yazılmıştır. Türkçe'de Sık Yapılan Hatalar hakkında bilgi ve tartışmalar.

  1. YλяCλη

    YλяCλη Yönetici

    Sıklıkla hatalı yazılan bazı kelimeler:

    [​IMG]

    Kesme işaretinin (') hatalı kullanımı:

    Türkçe'de genel bir kural olarak özel isimlere getirilen çekim ekleri kesme işareti (') ile ayrılır: Ankara'nın, Türkiye'de, Mehmet'in vb. gibi. Bununla birlikte bu kuralın sıklıkla hatalı uygulanan bazı istisnaları vardır:

    1. Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının; Bakanlar Kurulunun, Danışma Kurulundan, Yürütme Kuruluna; Mavi Köşe Bakkaliyesinden, İş Bankasında.

    2. Akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Ortaçağda, Yükselme Döneminin, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına.

    3. Özel adlardan yapım ekleri ile türetilmiş kelimelerden sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz:Türkçede, Türkçenin, Türkleşmek, Konyalı, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Müslümanlıkta, Hollandalıdan, Hristiyanlıktan. Bunlar arasında en sık hatalı kullanılanlar; Türkçede, İngilizcenin gibi dillerin sonuna gelen ekler ve Ankaralı, Suriyeli gibi yerleşim birimlerinin sonuna gelen -lı ekleridir.

    • Atatürkçülük, Müslümanlık, Hristiyanlık gibi özel isimlerden yapım ekleri ile türetilmiş kelimelerin sonuna gelen ekler süreksiz sert sessizlerle (p, ç, t, k) bitiyorlarsa, söylenildiği gibi (yumuşatarak) ve kesmesiz yazılırlar: Atatürkçülüğün, Müslümanlığın, Hristiyanlığa.
    4. Tekil özel isimlere gelen çoğul ekleri ve bunlardan sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Ahmetler, Yakup Kadriler, Türklerde, İngilizlerin,.

    "de" bağlacının ve "-de" ekinin yazılışları:

    1. Bağlaç olan "-de/-da" her zaman ayrı yazılır: Kızım da geldi. Atina'daki yarışmalara Türkiye de katıldı. Güç de olsa bulunur. Konuşur da konuşur.

    2. Bulunma hâl (durum) eki olan "-de/-da" her zaman birleşik yazılır: Arabayolda kalmış. Bir saattir ayakta duruyorum. Ankara'da havalar çok soğukmuş.

    NOT 1: De'nin ayrı yazılıp yazılmadığını kontrol etmenin en kolay yolu de'yi çıkartıp cümleyi okumaktır. Eğer cümlenin anlamı "hemen hemen" aynı kalıyorsa cümledeki de bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Eğer cümlede ciddi bir anlam bozukluğu ya da anlam değişmesi gerçekleşiyorsa hâl ekidir ve birleşik yazılmalıdır. Örneğin "Ankara'da havalar çok soğukmuş." cümlesi, -da hâl eki çıkarıldığında anlamsız hâle gelir. Oysaki "Kızım da geldi." cümlesindeki de bağlacının çıkarılması anlamı "pek" değiştirmez.

    NOT 2: De bağlacı konuşma dilinde bazen te veya ta olarak kullanılsa da, her zaman de veya da olarak yazılır. Aynı kural hâl eki olarak kullanılan -ta ve -te için geçerli değildir. Dolap da koltuk da orada kalsın [bağlaç]. Dolapta şeker var [hâl eki].

    Sayıların yazımında yapılan bazı hatalar:

    1. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır:iki yüz, üç yüz altmış beş.

    • Bununla birlikte, sayılardan oluşan oyun adları birleşik yazılır: Yirmibir, altmışaltı.
    • Para miktarı bildiren sayılar, senet ve benzeri ticari belgelerin üzerine yazılırken yazıyla ve birleşik yazılır: DörtyüzelliTL
    2. Sayılarda kesirler nokta ile değil, virgül ile ayrılır: 15,2

    3. Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur:49.750.812

    Diğer bazı yaygın hatalar:
    • Üç nokta yerine iki nokta veya üçten çok sayıda nokta kullanılmaz.
    • Yanıtı belli olan (cevap beklenmeyen) ya da yanıtı içinde gizli olan cümlelerin sonunda soru işareti kullanılır: Haksız mıyım? Burası gibi memleket var mı?
    • Anlamca soru cümlesi olmayan cümlelerde soru işareti kullanılmaz: Kaça aldım, şimdi hatırlamıyorum.
    • "Ne ... ne" bağlacı cümlenin anlamını olumsuz yapar; bu nedenle yüklemi ayrıyeten olumsuz yapmaya gerek yoktur:
    DOĞRU: "Ne annem ne de babam geliyor."
    YANLIŞ: "Ne annem ne de babam gelmiyor."
    29 Ocak 2015
    #1
  2. Türkçe'de Sık Yapılan Hatalar Cevapları

soru sor

Türkçe'de Sık Yapılan Hatalar

Alakalı Aramalar:

  1. türkçe de sıkça yapılan hatalar