Bedûh

İsimli konu WH 'Osmanlıca Sözlük' kategorisinde, ¦Żακκυм¦ üyesi tarafından 5 Mayıs 2011 tarihinde yazılmıştır. Bedûh hakkında bilgi ve tartışmalar.

  1. Eskiden mektup zarflarının üzerine adres yazıldıktan sonra boş kalan kısmına, zarfın üçte ikisi büyüklüğünde yazılırdı. “Bedûh” yazılı mühür kazıtıp bunu gönderdikleri her mektuba basanlar dahi vardı. Bazen de Bedûh yazmak yerine kelimenin ebced hesabında ki karşılığı olan 2468 de yazılırdı.

    B. Macdonald, İslam Ansiklopedisi'nde: "Bunun mektuplardan başka, muska gibi, daima takılmakta olan mücevherlerin ve maden levhaların üzerine hakkedildiğini" ve gönderilen ticari eşyaların üzerine de sağ selamet yerine varsın anlamında yazıldığını söyler.

    Muteber sözlüklerin pek çoğu Bedûh’u aslı meçhul bir lâfz olarak nitelese de, bazı yorumlarda bulunmaktan kaçınmamışlardır. Bedûhun “Kamûs-i Türkî'de, meşhur Buda isminden galat olduğu üzerinde durulur. Ebuzziya Lügati'nde ise kelimenin aslı İbranice olarak belirtilir. Kamus-i Osmani’de kelimenin aslının Farsça olduğu ve “yürümek” anlamında kullanıldığı yazılır ve bir rivayete değinilir; rivayete göre bedûh, manevi irsâlleri yerine ulaştırmakla görevlendirilen meleğin ismidir. Ahmet Raşit Efendi, Nuhbe Şerhi'nde (s.97) bedûh, sabur vezninde esma’ul hünsadandır görüşünü dile getirse de, melek isminden mülhem olmasını kuvvetle muhtemel olarak nitelendirir. Lugat-ı Cudi’de ise “muharir-i fakir, mingayr-i haddin” demiş ki: “Bedûh lâfzının, esmâ-i ilahiden yahut esmâ-i melâikeden bir isim olduğuna hatt-ı muteberde pek de tesadüf olunamıyor. (…) Bunun mektuplar üzerine tahriri bu nokta-i nazardan değil de mektuba bir ehemmiyet veya müstaceliyet vermek” anlamında kullanıldığı yazılır.

    Osman Ergin, Balıkesirli Abdülaziz Mecdi Tolun adlı eserinde, bu tabirin “put” gibi Budîlikten kalmış olmasına ihtimal verse de uzun yıllar bedûh halk arasında muska gibi kullanıldı, üzerine pek çok faziletler vehmedildi. Mesela; bir yolcu üzerinde bedûh yazılı bir kağıt saklarsa bütün gün yorulmaksızın yürür ya da hamile bir kadın bu kelimeyi üzerinde taşıyacak olursa daha kolay doğum yapar veya yapılan bir iş üzerine yazıldığında tez vakitte biter, en yaygın inanış ise; bedûh yazılı mektupların mutlaka adresini bulduğudur.

    Sözlüklerde "Bedûh" sözcüğü üzerinde birleşilen tek nokta: Aslı meçhul bir lafz olduğu ve yıllar yılı aşk mektuplarından muskalara kadar pek çok yere anlamı tam olarak bilinmesede tılsım niyetine kullanıldığıdır.
    5 Mayıs 2011
    #1
  2. Bedûh Cevapları

soru sor

Bedûh