Radyoterapinin yan etkileri

HoLyWar

Radyoterapinin yan etkileri


Düşük dozlu radyoterapide hasta hiçbir yan etki fark etmeyebilir. Ancak yüksek dozlu tedavide genellik*le yan etki görülmesi beklenir. Bu yan etkilerin neler olduğu ve şidde*ti tedavi edilen bölgeye ve büyük*lüğüne, radyoterapi dozuna ve kişi*nin tedaviye duyarlılığına bağlıdır.

En sık görülen yan etkiler tedavi sırasında ya da tedaviden hemen sonra ortaya çıkar ve kısa sürer; bunlara akut yan etkiler denir. Akut yan etkiler tedaviden sonra genel*likle kaybolur. Az sayıdaki hastada tedaviden birkaç ay ve hatta kimi zaman birkaç yıl sonra “geç” yan et*kiler gözlenebilir. Bunlar uzun süre*li (kronik) ve hatta kalıcı bile olabilir. Uzun süren etkilerin özellikle rahat*sız edici olduğu durumlar azdır; yi*ne de iyileşmek hedeflendiğinde, küçük riskler genellikle göze alına*bilir.

Kısa süreli etkiler
Kısa dönemde radyoterapiye en duyarlı olan normal dokular, hücre*lerin aşınma ve yıpranma nedeniyle kaybolanların yerini doldurmak için normal olarak oldukça hızla bölün*düğü dokulardır. Bunlar arasında deri ve ağız, boğaz, özofagus, bar*sak ve mesane gibi organları örten zarlar bulunur. Bu nedenle tedavi edilen bölgeye bağlı olarak enflamasyon, ağrı, ishal ve sık idrara çık*ma gibi yan etkilerle sık karşılaşılır. Kimi hastalarda güneş yanığı gibi deri yaraları olabilir, ancak tedavi yüzeysel bir tümör için uygulanma*dığı sürece, bu yanıklar ciddi değil*dir, çünkü modern radyoterapi ay*gıtları maksimum dozu yüzeyden uzakta, derin dokulara ulaştırabil*mektedir.
Sık karşılaşılan diğer akut yan et*kiler arasında yorgunluk, bulantı (özellikle karnın üst bölümüne rad*yasyon veriliyorsa) ve saç kaybı (özellikle ışınlar saçlı deriden geçi*yorsa) bulunmaktadır. Saç dökül*mesi genellikle kalıcı değildir, an*cak beyin tümörleri için oldukça yüksek dozda radyoterapi veriliyor*sa kimi zaman bazı bölgelerde yeni saç çıkmayabilir. Kan hücrelerimizin üretildiği kemik iliği de radyasyona karşı son derece duyarlıdır, ancak toplam kemik iliği miktarının önem*li bir kısmını içeren geniş bir vücut bölgesine radyasyon verilmesi gibi az karşılaşılan bir durum dışında, genellikle sorun olmaz.

bad-suvar