Radyoterapi nasıl uygulanır ? Radyoterapi nasıl uygulanır ?
Dışarıdan uygulanan tedavi
Radyoterapi genellikle vücudun ol*dukça sınırlı bir bölümünde uygula*nır. İşlem için genellikle ‘doğrusal hızlandırıcı’ (lineer akseleratör) adı verilen makinelerin ürettiği yüksek enerjili, derin dokulara işleyen (penetre olan) mega voltajlı X ışınları kullanılır. Bazen de görece yüzeysel kitleleri ve özellikle de deri kanser*lerini tedavi etmek için dokulara da*ha az işleyen, düşük enerjili (ortovoltaj) ışınları üreten çok daha küçük aygıtlardan yararlanılır. Lineer akse-leratörlerde üretilen elektron ışınları kimi zaman oldukça yüzeysel doku*ların tedavisi için de kullanılır. Tüm bu yöntemlerde radyasyon ışınları dışarıdan gönderilmektedir ve bu yaklaşıma “eksternal radyoterapi” (dıştan uygulanan radyoterapi) adı verilir.
Eksternal radyoterapi, radyasyo*nun dışarıya kaçmasına engel olan kalın duvarlı bir ‘tedavi odası’nda verilir. Tedavi, aygıtı kontrol eden radyoloji teknisyenlerinin gözeti*minde uygulanır. Tam tedavi uygu*landığı sırada radyoterapi teknisye*ni, belirli bir sürede çevreye ‘dağıla*rak’ biriken önemli miktarda radyasyondan kaçınmak için dışarıya çıkar ve hasta odada yalnız kalır. Ancak bir kapalı devre televizyon sistemi ya da radyasyon geçirmeyen pence*reden bakarak, sizi yakından izler.
Tedavinin planlanması ve reçetelenmesi
Radyoterapinin karmaşıklık derecesi son derece değişkendir. Bazı tedavi*ler teknik olarak oldukça basittir. De*ri kanseri tedavisi sırasındaya da yal*nızca bir belirtinin giderilmesine yö*nelik radyoterapide, onkolog tedavi gerektiren deri yüzeyinin sınırlarını çizgilerle belirler ve ardından dozu, tedavi sayısını ve sıklığını belirtir. Ar*dından radyoterapi teknisyeni he*men tedaviye başlayabilir. Hastanın uygun konumda tamamen haraketsiz yatması istenir ve teknisyenler doğru bölgeye, doğru dozda ve doğru sürede ışın verilmesini sağlar.
Öte yandan, vücuda değişik açı*lardan girerek kanser bölgesinde yoğunlaşan en az iki radyasyon ışını*nın kullanılmasını gerektiren son de*rece karmaşık radyoterapi yöntem*leri de vardır. Amaç, vücudun bir noktasına, bitişikteki normal doku*larla karşılaştırıldığında daha yüksek doz uygulayabilmektir. Tedavi edi*lecek bölgenin boyutlarını, konumu*nu ve biçimini en doğru şekilde be*lirleyebilmek için çok titiz bir planla*ma gerekir ve kimi zaman BT ya da MRgibi görüntüleme tekniklerinden yardım alınır. Ardından çevredeki normal yapılara ulaşan dozu en dü*şük düzeyde tutup, ışınların hedef üzerinde odaklanabilmesi için bilgi*sayarla hesaplamalar yapılır. Kimi zaman bunun için ışınlara özel biçim verilir. Onkolog bu süreç sonucunda belirlenen tedavi planını kontrol edip reçeteledikten sonra, radyote*rapiye başlanabilir. |