Otistik Spektrum Bozukluklarda Sağ ve Sol Hemisferik EEG Biofeedback Eğitimi

ScRaT

Otistik Spektrum Bozukluklarda Sağ ve Sol Hemisferik EEG Biofeedback Eğitimi




Giriş: Otizm, iletişim ve diğerleriyle sosyalleşmeyi ağır derecede etkileyen gelişimsel bir bozukluktur. Erkeklerde, kadınlara oranla 4 kat daha fazla görülür. Şu anda otizmin 166 kişide 1 kişiyi etkilediği düşünülüyor. Son 20 yıldır, otizm teşhisi konulanların oranı oldukça yükseldi. Otistik Spektrum Bozukluk bir şemsiye terimidir ve klasik otizm (Kanner otizmi ya da Kanner sendromu olarak da bilinir), Asperger Sendromu ve yaygın gelişimsel bozukluklarını içerir.Otizm bir spektrum bozukluk olarak tanımlanır çünkü otizm teşhisi konulanların semptomlarının sayısı ve şiddeti genellikle değişkendir. Ne var ki, bütün otistiklerde aşağıdaki 3 alanda bozulma görülür:

* İletişimde
* Sosyal İlişkilerde ve
* Sınırlı ve tekrarlayan davranış modellerinde

Spectrum, çok ağır etkilenen ve tamamen başkalarına bağımlı olandan, ortalama zeka seviyesinin üstünde olup daha bağımsız olan ancak sosyal ilişkilerden yoksun olanlara kadar değişir.Amacımız EEG Biofeedback’in (EBF) faydalarını göstermektir.EEG Biofeedback, Dikkat Eksikliği, Hiperaktivite, Epilepsi, Depresyon, Anksiyete(Sıkıntı Hastalığı) [obsesif-kompulsif bozukluk, genel anksiyete bozukluğu, posttravmatik stres bozukluğu, fobiler], Okuma Bozuklukları ve Bağımlılıklarda (Alkol,Uyuşturucu v.b) tedavisinde Amerikan Akademisi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisinin “Klinik Tüzük” kriterlerine uyar. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kuzey Amerika Klinik Bilimsel Araştırma Dergisinin Ocak 2005 tarihli vol 14 sayısında, Harvard Tıp Fakültesinden Dr.Jean A.Frazier, UCLA’dan Dr.Sufen Chiu, Brown Tıp Fakültesinden Dr. Laurance M.Hirshberg, A.B.D. hükümetinin en önemli 3 araştırmacıları, Neurofeedback beyin eğitim yönteminin bu hastalıklar için yeterince ispatlanmış ve yayınlanmış bilimsel çalışmalarının mevcut olduğunu, klinisyenlerin hemen her zaman bu tedavi yöntemini ana tedavi yöntemi olarak düşünmeleri gerektiğini vurguladılar. Otistik Spektrum Bozukluktaki populasyonla çalışan ve EEG Biofeedback uygulayan klinisyenler arasında EEG Biofeedback’in, bu populasyonun önemli bir yüzdesinde önemli faydaları olduğuna dair güçlü bir ortak kanı mevcuttur. Ağır otistik vakalardan, iletişim gücü yüksek otistiklere ve Asperger sendromuna kadar işe yaradığı görülüyor. Bu spektrumdaki hastaların aşağı yukarı %70-80’i bu tedaviden faydalanmaktadır. Faydalanmanın derecesi orta dereceden esaslı bir faydalanmaya kadar gidebilir. Bu populasyonda neurofeedback kullanmanın mantığı ilaç kullanmakla benzer derecededir. Bu spektrumdaki hemen hemen bütün çocuklarda dikkat problemi ve dürtüsellik mevcuttur. Yine bu spektrumdaki hemen hemen bütün çocuklarda sıkıntı, obsesif-kompulsif(takıntı) semptomlar ve ruh durumu bozuklukları görülür. EEG Biofeedback, bu gruptaki çocuklara ilaç uygulandığında olduğu gibi dikkat ve genel anlamda yönetici fonksiyonlardaki problemleri, sıkıntı ve takıntı semptomlarını ve ruh durumu bozukluklarını hedef alır. EEG Biofeedback’ten fayda görülen semptomlar; epilepsi nöbetleri (Lubar&Shouse,1976),dikkat problemleri( Lubar, Swartwood,Swartwood &O’Donell, 1995,Swingle,1996) ve sıkıntı (Thomas & Sattlberger,1977) problemleridir. Bilgiyi işleme(okul ödevini yapabilme),uyku bozuklukları ve obsesif-kompulsif davranışlarda da oldukça fayda görülür. Bu çalışmalar, Hauri(1981), Hauri, Percy, Hellekson, Hartmann ve Russ (1983), Tansey(1990),Sterman(1993), Sterman Kaiser ve Veigel(1996),Arabanal(1995), Mann, Sterman ve Kaiser (1996) ve Linden, Habib ve Radojevic(1996)’nin araştırmalarını takip etti. Kaiser ve Othmer(1995), neurofeedback eğitiminin ölçülen dikkat, dürtüsellik ve tepki değişkenliğinde anlamlı şekilde gelişmeler kaydettiğini raporlamışlardır.

Bizim çalışmamızın özgünlüğü, bu spektrumdaki çocuklarda, sağ hemisfer kadar sol hemisferin de çalışılmasıdır. Literatürde birçok çalışma sağ hemisfer üzerindedir ve sağ hemisfer çalışması ile ilgili 1 tane kontrollü çalışma Betty Jarusiewicz’indir ve çalışmasında bu protokollerin hiçbirini uygulamamıştır.(F7,C3,F3-F4)

Arka Plan : Sol ve sağ hemisferdeki neurofeedback eğitiminin etkisi, otistik spektrum bozukluktaki 22 çocukta, QEEG sonuçları ve diğer koşullar için belirlenmiş eğitim protokollerine göre değerlendirilmiştir. Bu çalışma kontrollü bir çalışma değildir.Yaşları 3 ile 10 arasında olan 22 vakaya daha önce otizm teşhisi konmuştu. 22 vaka da ağır derecedeydi ve başkalarına bağımlı olarak yaşıyorlardı. Hepsi merkezimize gelmeden önce özel eğitim alıyordu ve ailelerin raporlamasına göre gelişme yok denecek kadar azdı.Neurofeedback tedavisine başladıktan sonra gelişmeleri izlemek için özel eğitimleri kesildi. Tedaviye başlamadan önce Hemogram, B12,B6, Folik Asit, TSH, serumda Immunglobulin G ve A Casein ve Gluten alerjisi için Antibodi, Serum ve WISC-R ve TOVA testleri uygulandı.Hiçbiri her iki testte de başarılı olamadı. 7 vaka 6 yaşın altındaydı ve bunların arasında 3 yaşında aynı yumurta ikizi erkek çocukları vardı.

Değerlendirme, Nx-Link ve Neuroguide data bankası ile QEEG analizleri ve Otizm Tedavi Değerlendirme Listesi (ATEC), ailelerin değerlendirmeleri, klinik gözlemler ve ailelerin görüntüleri kullanıldı. Otizm Tedavi Değerlendirme Listesi ve aile değerlendirmelerine verilen cevaplar, neurofeedback eğitiminin etkisini değerlendirme amaçlı analiz edilmiştir. Problemleri tespit etmek, olumlu ya da olumsuz değişiklikleri takip etmek için başlangıç görüşmeleri dışında her 20 seansta bir görüşmek üzere bir program düzenlendi.Otizm Tedavi Değerlendirme Listesi (ATEC) , otistik çocukların problemlerinin tedavi öncesi şiddet derecesi ve tedavi sonrası bu şiddetin derecesinin ne olduğunu değerlendirmemizde yardımcı bir araçtı. 22 vaka da tedavi süresince ilaçsızdı. Yaş Ortalaması : 6.32 Standart Sapma : 2.51 N: 22. Tüm ailelere tedaviye başlamadan önce tedavi kabul formu imzalatıldı. İzlenecek yol ve tedavinin sonunda olumlu değişikliklerin çok fazla ya da kısıtlı olabileceği ihtimali anlatıldı.Ailelere tedavi için herhangibir yüzde verilmedi. 22 vakaya, hergün uygulama yapılacak şekilde 20 ila 120 seans arasında 20 gün ila 6 ay arasında süren bir tedavi uygulandı. QEEG ve Nx-Link Data Bankasına göre yaşları 6-10 arasında olan 15 hastada beynin üst tabakasında yaygın delta ,theta ve beta dalgaları görüldü. Bazılarında delta,theta ve betada coherence anormallikleri görüldü.QEEG ve Neuroguide Data Bankası 6 yaş grubunun altındaki vakalara uygulandı. Yaşları 3 ile 5 arasında olan 7 vakayı Data Bankasında incelediğimiz zaman beynin üst tabakasında yüksek beta ve ikinci derecede yüksek dalga olarak da theta ve alpha dalgaları görülmüştür.

Lexicor QEEG sinyal örneklemeleri 128 Hz’de alındı. Neurofeedback eğitiminde Lexicor Biolex yazılımı kullanıldı. QEEG/Nx Link’ e göre 30 dakikalık seanslarda kullanılan protokoller şunlardır: P3-P5, P4-P6, F7-T5, F8-T6, F7-F3, F3-Fz, Cz-C4 elektrot yerleşimi,bipolar montajda 0-4 Hz delta düşürme ve 4-8 Hz theta düşürme ile yapıldı.
C3-C4’de theta coherence azaltıldı.Cz-C4’de 12-15 Hz SMR arttırma ve 4-8 Hz’de theta düşürme, F7-T5 ve F8-T6’da 15-18 Hz’de beta düşürme ve 4-8 Hz’de theta düşürme yapıldı. QEEG/Neuroguide sonuçlarına göre 01-02, P3-P4, C3-C4, Fp1-Fp2, F3-F4’de iki hemisfer arası yapılan çalışmada ve F7-T5 ve F8-T6 bipolar montajda 12-15 Hz’de Beta ve 18-20 Hz’de Yüksek Beta ; 0-4 Hz’de Delta ve 4-8 Hz’de theta düşürme uygulandı.

Sonuçlar : Otizm Tedavi Değerlendirme Listesine göre Neurofeedback tedavisi alan 22 vakada istatistiksel olarak anlamlı ilerlemeler kaydedildi.

Tartışma : Bu vaka çalışması, otistik spektrumdaki çocuklarda neurofeedback’in etkisini gösterir. a) Lord(2000) tarafından tanımlanan, otizmin seviyesi ve teşhis için yakın zamanda kabul edilmiş standart ölçümler b)

Ön ve son qeegler, beyin sorunlarının temelini oluşturan anlayışa önderlik edebilirler ve bu da daha iyi eğitim metodlarına önderlik edebilir.

Tüm aileler, çocuklarının hayatlarının bir döneminde ilaç kullandığını ve ilaçların gün içerisinde çocukları huzursuz ve uykulu yaptığını bildirdiler. Ailelere göre,ilaçlarla karşılaştırdıkları zaman Neurofeedback ile çocuklarının dış dünyaya daha duyarlı olduğunu ve dış dünyayı öğrenmelerine yardım ettiğini de dile getirdiler.

ceza&ceyo