ScRaT

Demir





Vücutta kullanım alanları:
Demir mineraller arasında belki de hakkında en çok araştırma yapılan ve etkileri en iyi bilinendir. Demir vücutta tüm hücreler için gerekli olan bir elementtir. Demirin en önemli görevi, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin adı verilen protein ile vücut organlarına oksijen taşımaktır. İnsan vücudunda demir en fazla kana ve kaslara kırmızı rengi veren hemoglobin ve myoglobin adı verilen proteinlerde bulunur İnsanlarda da yüzlerce protein ve enzim için gerekli bir maddedir.

Eksiklik belirtileri:
Demir eksikliği dünyada en sık rastlanan besinsel eksikliktir. Demir eksikliğinin en önemli sonucu anemi olarak da adlandırılan kansızlıktır. Demir eksikliğinin başlıca nedenleri kan kayıpları, günlük beslenme ile yeterli demir alınmaması, sindirim kanalından emilimin bozulması ve hamileliklerdir. Demir eksikliğinde ortaya çıkan en önemli belirtiler, kanın oksijen taşıma yeteneğinin düşmesi sonucu halsizlik, yorgunluk, çarpıntı, yaraların zor iyileşmesi, dudak kenarlarında yaralar, yutma güçlüğü, soğuk intoleransıdır. Ayrıca demir eksikliğinden kaynaklanan kansızlığın sonuçlarından olan deri ve diğer dokuların renginin solukluğu, saç dökülmesi, kaşıntı, saç ve tırnaklarda çatlamalar vücutta görülen diğer etkilerdir.

Tedavide kullanım alanları:
Anemilerde, yorgunluk ve halsizliklerde, gebelikte, özellikle emziren annelerde, vegeteryan beslenme biçiminde ve çok kahve tüketenlerde kullanılır.

Besin kaynakları:
Demirin miktar ve emilim kolaylığı yönünden en iyi kaynakları, karaciğer, dalak, böbrek ve organ etleridir. Yumurta sarısı, pekmez, tahin, kuru meyveler, kuru baklagiller, yeşil sebzeler, fındık, fıstık ve susam gibi besinlerde iyi kaynak sayılabilir. Yeşil yapraklı sebzelerle, tahıllarda bulunan demirin emilimi daha güçtür.

Dozları:

Önerilen günlük dozu: 14mg
Tedavi dozları günlük14-50mg aralığıdır.
Aşılmaması gereken doz günlük15mg dır

Uyarılar:
Demir fazlalığı sonucunda halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma gibi şikayetler, deride biriken hemosiderin sonucunda oluşan kızıl-kahverengi renk, karaciğerde siroza kadar ilerleyebilen değişiklikler ve kalp kasında depolanan demir nedeniyle çalışmasında problemler ortaya çıkabilir.50mg üzerindeki alımlarda mide rahatsızlıkları ve kabızlık ve dışkı renginde koyulaşma yapabilir.

En iyi alım şekli:
Bitkisel kaynaklı besinler; hayvansal kaynaklı besinlerle ve C vitamininden zengin besinlerle birlikte tüketilirse emilim oranları artmaktadır. C vitamini ile birlikte alımı emilimini arttırır ve kabızlığı önler. Demir alımını takiben 1 saat kadar kahve ve çay tüketilmemelidir.