Somatik Tedavi Yöntemleri

\\marjory\\

EKT

Elektrokonvülsif terapi bazı hastalar için trisiklik antidepresanlardan daha güvenli olabilir. Genellikle diğer sağaltım yaklaşımlarında başarısız kalınmış veya ilaç etkisinin beklenmesinin mümkün olmadığı akut olarak tehlikeli ve özkıyım riski olan hastalarda kullanılır.

Endikasyonlar:

a)Major depresyon

b)Bipolar bozukluk - depresif form

c)Bipolar bozukluk- manik form (medikasyon başarısızlığında veya hastanın akut olarak tehlike arz ettiği durumlarda).

d)Tizofrenide- kronik olmayan, akut, özellikle paranoid, katatonik, veya affektif belirtilerin ağırlıkta olduğu hastalarda.

EKT genellikle haftada üç kez uygulanır. Her hasta sağaltımlar arasında yeniden değerlendirilmeli ve devam edilmesinde yarar görülmediğinde sağaltım kesilmelidir. Sağaltımın sonunda diğer sağaltım yöntemleri ile (farmakoterapi ve psikoterapi) sağaltıma devam edilmelidir. EKT depresyonlu hastalarda genelde 6-10 kez, şizofrenik hastalarda 10-20 kez uygulanır.

Kontrendikasyonları

a)Yeni miyokard enfarktüsü, aort anevrizması, ağır sistemik yada beyinde enfeksiyon durumları, akciğer ödemi.

b)Kafa içi basıncını arttıran durumlar.

c)Kolay kırıklara neden olabilecek kemik hastalıklarında anestezili-kas gevşetimli EKT uygulanabilir. Sağaltım öncesinde tam bir fizik ve nörolojik muayene yapılmalı, EKG, akciğer filmi çekilmelidir. Epilepsi olasılığı varsa EEG çekilmelidir. Hasta ve ailesine EKT hakkında bilgi verilmeli ve izinleri alınmalıdır.

Tercih edilen ve günümüzde gelitmit ülkelerde uygulanan yöntem, anestezili ve kas gevşetimli yöntemdir. Tonik ve klonik kasılmalar önlendiğinden, kırık ve çıkık gibi yan etkiler görülmemektedir. Bu yöntemde kürar benzeri ilaçlarla kas gevşemesi sağlanmakta, ve bu daha çok süksinilkolin uygulanarak yapılmaktadır. Uygulama sırasında kısa süreli anestezi de gerekmektedir.

Yan etkiler:

a)Bellek bozukluğu: EKT ‘nin yapıldığı günlerde ve bir süre sonra görülmektedir. Unutkanlık, öğrenme güçlüğü görülebilir. 1-16 ay arasında düzelir.

b)Kırık ve çıkıklar: Yalın EKT uygulanan hastalarda omurgada kompresyon kırığı görülebilir. Nadiren, asetabulum, humerus boynu ve femur kırığı, çene ve omuz çıkması olabilir.

c.Uzamış apne: Her iki tür EKT uygulamasında görülebilir. Anestezili uygulamada sorun daha kolay giderilir.
Amerikan Psikiyatri Birliği “ Güvenilir ve kabul edilebilir ” EKT uygulaması için şu üç koşulu önermektedir.

a ) Anestezi

b ) Kas gevşeticisi uygulanması

c ) Oksijen desteği

Psikotirürji : Şiddetli ve sağaltımı mümkün olmayan mental bozukluklarda uygulanan nörosirürjik müdahelelerdir. Frontotalamik traktuslar ayrılır. Genellikle hastalıkları uzun yıllardan beri süre gelen ve başka sağaltım yaklaşımlarını yanıt vermeyen hastalara uygulanmaktadır. En iyi sonuçların çok kronik depresyonlarda ve obsesif - kompülsif nevrozlu hastalarda alındığı bildirilmiştir. Günümüzde çok nadir olmakla birlikte, Avrupa ve Amerika ’da seçilmiş hastalarda uygulandığı görülmektedir.

Prof. Dr. Yunus Emre Evlice