Mobilya İmalatında Simülasyon Destekli Personel Organizasyonu

ziyaaktas · 02-26-2008, 07:15 PM

Mobilya İmalatında Simülasyon
Destekli Personel Organizasyonu

Doç. Dr. Ercan TANRITANIR
İ.Ü. Orman Fakültesi

Orm. End. Yük. Müh. Abdullah SÜTÇÜ
SDÜ Orm. Fak., Orman End. Müh. Böl. ISPARTA

1. GİRİŞ
Günümüz mobilya endüstrisi işletmeleri, çok dar kar marjlarında ve yoğun rekabet ortamında faaliyetlerini sürdürmek zorundadırlar. Bir tip ürün geliştirip bunu yıllarca pazara sunma devri kapanmıştır. Artan rekabet şartları ve müşteri istekleri, işletmeleri tesislerini yeni ürün tipleri ve ürün gruplarını üretebilecek şekilde sürekli dinamik tasarımlara zorlamaktadır.
Buna bağlı olarak; fiyat, kalite, zaman ve fonksiyonellik bakımından çok boyutlu müşteri taleplerine en hızlı tepki verebilen, dinamik piyasa şartlarına ve müşteri isteklerine etkin bir biçimde uyum sağlayabilen işletmeler varlıklarını devam ettirebilmektedirler.
Bu çalışmada panel mobilya üretimi konusunda faaliyet gösteren küçük ölçekli bir mobilya atölyesinde imalat ve montaj iş istasyonlarına ait faaliyetler ve bu faaliyetlere ait maliyetler dikkate alınarak daha verimli organizasyon yapılarının oluşturulması amaçlanmıştır.
Çalışma iki ana başlık altında toplanmıştır. İlk kısımda kavramsal çerçeve altında simülasyon yöntemi ele alınırken, ikinci kısımda geliştirilen model başlığı altında işletmenin mevcut durumu ve geliştirilen alternatif organizasyonel yapılar verilmiştir. Çalışmada değişik alternatif çözüm önerileri, imalat ve montaj simülasyon programı kullanılarak denenmiş, üretim sisteminin yeniden tasarım süreci ortaya konmuştur.

2. KAVRAMSAL ÇERÇEVE
2.1. Simülasyon
VDI- yönetmelik 3683’e göre simülasyon, dinamik bir prosesin bir modelde oluşturulması, gerçek sisteme aktarılması amacıyla bu modelden çeşitli bulgu ve veriler elde edilmesi olarak tanımlanmaktadır (VDI-3683, 1993). Araştırmacılar tarafından farklı şekillerde ve boyutlarda tanımlansa da kısaca; “bir sistem veya sürecin değerlendirilmesi veya denenmesi amacıyla yeniden tasarlanması bilimi” olarak ifade edilebilir (Gogg and Mott., 1993).
Bu çalışmada işletme organizasyon yapısı üzerinde değişiklikler yaparak üretim sisteminin daha verimli ve düşük maliyetli bir yapıya kavuşturulması temel amaç edinilmiştir. Gerçek ya da planlanan sistemin simülasyon modeli ile bu amaca daha gerçekçi ve güvenilir bir şekilde ulaşılabilmektedir. Planlanan çözümlerin dinamik sistem davranışları üzerindeki nicel etkileri simülasyon modeli üzerinde hızlı ve basitçe değerlendirilebilmektedir. Bu çok fonksiyonlu özellikler simülasyon modellerini operasyonel planlama araçlarına çevirmiştir (Kyle and Ludka, 2000).
Çalışmada; endüstriyel projelerde ve araştırmalarda kullanılmak üzere , işgücü-makine ve taşıyıcı araçlar arasındaki ilişkileri dikkate alarak organizasyonel problemlerin analizi için geliştirilen nesne tabanlı ayrık-olay simülasyon yazılımı FEMOS (Fertigungs-und Montage-Simulator) kullanılmıştır (Zülch and Grobel, 1996; Ifab, 2003). FEMOS’da bir üretim sisteminin modellenmesi, pencereler üzerinden gerekli verilerin girilmesi ile kolayca gerçekleştirilebilmektedir. Modellemede gerekli olan veriler şunlardır;
l İş istasyonlarında faaliyet gören personel sayıları ve nitelikleri,
l Çalışma saatleri (vardiya düzeni),
l Her iş istasyonu için yapılabilir işlem türü,
l Materyal (malzeme),
l Elde ya da makinede gerçekleştirilen faaliyetlere ilişkin işlem ve hazırlık süreleri,
l İş akış planları,
l Teslim tarihleriyle birlikte müşteri siparişleri.
FEMOS, üretim sistemi içerisinde bir siparişin yerine getirilmesini, diğer bir çok simülasyon yazılımlarında da olduğu gibi farklı iş akışlarının oluşturduğu dinamik sipariş akışı olarak ele almaktadır.

2.2. İmalat Maliyetlerini oluşturan giderler
İmalat maliyetleri iki temel kısım halinde sınıflandırılabilir: (1) sabit maliyetler, (2) değişken maliyetler. Sabit maliyetler: tesis kirası ve sigorta masrafları gibi üretim miktarındaki değişimden etkilenmeyen maliyetlerdir. Değişken maliyetler ise: personel ücretleri, hammadde giderleri, kullanılan makine ve tesisler için harcanan enerji giderleri vb., üretim miktarındaki azalma veya artışın doğrudan etkilediği maliyetlerdir.
Üretim maliyetlerinin analizi açısından: (1) Doğrudan işgücü, (2) malzeme ve (3) genel üretim giderleri şeklinde bir sınıflamanın daha uygun olacağı belirtilmektedir (Groover, 2001). Doğrudan işgücü maliyetleri; çalışan personele yaptıkları iş karşılığı ödenen ücretlerin toplamıdır. Malzeme maliyetleri ise; ürünün üretilebilmesi için gerekli tüm hammaddeler karşılığında ortaya çıkan maliyetlerdir. Sabit ve değişken maliyetler açısından değerlendirilecek olursa doğrudan işgücü ve malzeme maliyetleri değişken maliyetler olarak ele alınabilir. Genel üretim giderleri ise imalat işletmesinin çalışabilmesi için gerekli diğer tüm maliyetleri kapsamaktadır. Bu da kendi içerisinde (1) fabrika genel üretim giderleri, (2) firma genel üretim giderleri olarak sınıflandırılabilir.
Farklı tip imalat işletmeleri üzerinde yapılan araştırmalar ile bir ürünün satış fiyatını oluşturan maliyet bileşenleri yaklaşık değerler halinde belirlenmiştir (Şekil 1) (Groover, 2001). Şekile göre bir ürünün imalat maliyetleri satış fiyatı içerisinde sadece ~%40’lık bir orana sahiptir. Firma genel üretim giderleri ve toplam imalat maliyetleri yaklaşık olarak birbirine eşittir. Malzeme maliyetleri imalat maliyetlerinin yaklaşık yarısını oluştururken, doğrudan işgücü maliyetleri daha düşük bir oranı (%12)kapsamaktadır.

Şekil 1. İmalat İşletmelerinde Oluşan Maliyetler.

Farklı maliyet türleri, simülasyon programının maliyet bilgi tabanına aşağıdaki şekilde aktarılmaktadır (Zülch and Brinkmeier, 1998):
Personel Maliyetleri: Çalışan personel tipine göre aylık brüt ücret üzerinden saatlik çalışma ücreti hesaplanarak modele aktarılır.
Makine-Tesis Maliyetleri: Makine ve tezgahların maliyetlerinin belirlenmesinde sabit ve değişken maliyetler dikkate alınmaktadır. Sabit maliyetlerin hesaplanmasında; yatırılan kapitalin amortisman payları, tesis maliyetleri, vb. dikkate alınmaktadır. Bu kalemler, üretim yapılmasa bile işletmenin katlanmak zorunda olduğu maliyetlerdir. Tesisin işletilmesiyle oluşan enerji ve tamir-bakım maliyetleri gibi maliyet türleri ise, değişken maliyetler olarak ele alınmaktadır.
Malzeme Maliyetleri: Kullanılan malzemeye ait maliyetlerin modellenmesi iki kısım olarak ele alınır. İlk kısımda, daha önceden belirlenmiş bir faiz oranı dikkate alınarak stok bulundurma maliyetleri, ikinci kısımda ise satın alınan malzeme maliyetleri belirlenmektedir. Bu da satın alma fiyatı ve sipariş maliyetleri ile ilişkilidir. Maliyet faktörlerinin modellenmesiyle, ele alınan üretim sürecindeki tüm faaliyetlerin maliyetleri simülasyon koşumu sonucunda hesaplanabilmektedir (Şekil 2). Bir üretim sürecindeki faaliyetlerin maliyetleri temel alınarak ürün maliyetleri belirlenebilmektedir. Belirlenen değerlerin doğru ve eksiksiz olabilmesi üretim sürecindeki tüm faaliyetlerinin ve bu faaliyetler tarafından tüketilen kaynakların modellenebilmesiyle yakından ilintilidir. Çünkü bu sayede genel üretim giderlerinin muhasebeleştirilmesi ve ürün maliyetlerine yüklenmesi gerçeğe daha uygun bir şekilde yapılabilmektedir.

Şekil 2. Her Bir Faaliyete ait Maliyetlerin Faaliyet Tabanlı Maliyet Esasına Göre Grafiksel Sunumu

Çalışmada; sistem genel hatlarıyla modele yansıtılmış, modelleme sırasında pek çok detay, bu çalışmanın bir başlangıç olduğu düşünülerek ve modelin basitleştirilmesi amacıyla göz ardı edilmiştir. Örneğin, malzeme maliyetlerinin dikkate alınması veya alınmaması alternatiflerin karşılaştırılması açısından bir değişikliğe neden olmayacaktır.

3. GELİŞTİRİLEN MODEL
Araştırmada atölye tipi imalat sistemi uygulayan, siparişe göre panel mobilya imalatı yapan küçük ölçekli bir mobilya işletmesi ele alınmıştır. Bu işletmede kitaplık, bilgisayar masası, tv sehpası, mutfak ve banyo dolapları vb. panel mobilya ürünleri üretilmektedir. Çalışmada bütün ürünler dikkate alınmayıp sadece üç tanesine ait (kitaplık, bilgisayar masası ve tv sehpası) üretim süreci modellenmiştir. (Şekil 3). Bu ürünlerin seçilmesinin nedeni, işletme tarafından üretilen ürünler arasında piyasada en çok tutulan ve sürekli üretilen ürünler olmalarıdır.

Şekil 3. İş Akışları Modellenen Ürünler (Kitaplık, Tv Sehpası, Bilgisayar Masası)

Şekil 4. Bilgisayar Masası Üretim Sürecine Ait İş Akış Şeması

Simülasyon modelinde gerekli olan hazırlık ve işlem sürelerinin belirlenmesinde ilgili işletme tarafından daha önce toplanmış olan deterministik verilerden yararlanılmıştır. Ürünlerden birine (bilgisayar masası) ait iş akış şeması ve işlemler Şekil 4’de, işlem tanımları ve iş istasyonları Tablo 1. de, kullanılan makineler ile atölye yerleşim düzeni Şekil 5’de, maliyet verileri ise Tablo 2’de verilmiştir.

LK: Levha Kesme Makinesi
KB: Kenar Bantlama Makinesi
CD: Çoklu Delik Makinesi
KK: Kalite Kontrol İş İstasyonu
YD: Yatar Daire Testere
P1: I. Ücret Grubuna Dahil Personel (1 kişi)
P2: II. Ücret Grubuna Dahil Personel (8 kişi)

Şekil 5. Atölye yerleşim düzeni

Tablo 2. Modelde Kullanılan Maliyet Değerleri

3.1 Kurulan Simülasyon Modelinin Varsayımları
Önceden de belirtildiği gibi veri analizi safhasında bazı ihmaller ve varsayımlar yapılmış, sistemin deterministik simülasyon modeli oluşturulmuştur. Kurulan model için aşağıda belirtilen varsayımlar kullanılmıştır:
l Makine ve personel sayısı simülasyon süresince
(4 Hafta) sabittir.
l Kuyruklar en erken teslim tarihi önce (EDD) sıralama kuralına göre düzenlenmiştir.
l Her ürün için sipariş büyüklüğü (sipariş büyüklüğü = parti büyüklüğü) 20 birim, haftalık sipariş sayısı ise 10 olarak alınmıştır.
l Siparişler hafta başında verilip hafta sonuna yetiştirilmesi istenmektedir.
l Atölyede iki farklı ücret grubuna ait (P1 ve P2 ) toplam 9 iş gören bulunmaktadır. I. Ücret grubuna ait tek personel (P1) üretim planlama ve Levha Kesme Ünitesi’nde çalışmaktadır. Diğer iş görenlerin hepsi (P2 grubu), her makineye atanabilmektedir. Başka bir deyişle esnek, çok fonksiyonlu iş görenler mevcuttur.
l Levha Kesme Makinesi’nde, aynı anda çalışan iki kişiden biri I. Ücret Grubu Personeli (P1) iken, Kenar bantlama makinesi’nde paralel çalışan iki kişi aynı ücret grubundan (P2) olabilir.
l Tüm iş görenler günde 9 saat, haftada 45 saatten oluşan tek vardiya düzeninde çalışmaktadırlar.
l Modelde taşıma ile ilgili sadece Melamin Kaplı Yonga Levhaların (MYL), Levha Kesme Makinesi’ne getirilmesi ve son montaj istasyonunda montajı tamamlanmış ürünlerin depo alanına taşınması dikkate alınmıştır.
l Makine arızaları, kusurlu parçalar, yeniden işlemeler ve makineler arası taşımalar göz ardı edilmiştir. Gerekli verilerin olması ve modelleyicinin isteği dahilinde bu bilgilerde modele aktarılarak değerlendirilebilir. Ancak bu çalışmada daha önce belirtilen nedenlerle model yapılanlarla sınırlandırılmıştır.

3.2 Deneylerin Tasarımı
Araştırmada, başlangıç durumu üzerine birbirinden farklı, olası beş alternatif organizasyonel yapı geliştirilmiştir.
Başlangıç durumu (a_0): Başlangıç durumunda işletmede halen uygulanmakta olan organizasyonel yapı ele alınmıştır. Bu durumda Çoklu Delik (CD) ve Yatar Daire Testere (YD) Makinelerinin kapasite kullanımlarının düşük olması nedeniyle tek personel ataması yapılmıştır. Bu durumda Kalite Kontrol (KK) faaliyeti taşıyıcı personel tarafından yerine getirilirken, diğer tüm iş istasyonları da otonom birimler halinde çalışmaktadır.
Alternatif 1: İşletme, imalat ve montaj olarak iki kısım içerisinde incelenecek olursa bu alternatif organizasyon yapısı ile; imalat kısmında bireysel çalışmalara devam edilirken montaj iş istasyonlarında üç personel bir araya getirilip üç montaj faaliyetinin de gerçekleştirilebildiği üç paralel iş istasyonu oluşturulmuştur. Böylece personel kullanımları artırılarak personel maliyetleri düşürülmeye çalışılırken aynı zamanda da iş görenlerin iş tatmin düzeylerinin artırılması amaçlanmıştır.
Alternatif 2: Makine-tesis maliyetlerinin yüksek olması, bunda da en büyük payın amortisman giderlerinin olması nedeniyle makine ve tesis kullanım değerlerini yükseltmek için imalat kısmındaki personel grup çalışmasına yönlendirilmiştir. Montaj iş istasyonundaki personel başlangıç durumunda olduğu gibi otonom birimler olarak atanmıştır.
Alternatif 3: Birinci ve ikinci alternatiflerin avantajlarını bir araya getirmek için her iki iş istasyonu grubu da grup çalışmasına yönlendirilmiştir. Bunlarla birlikte KK faaliyeti taşıyıcı üzerinden alınarak planlama faaliyetini gerçekleştiren (P1) iş görenine atanmıştır. Böylece Kalite Kontrol faaliyetlerinin etkinliği artırılarak daha yüksek nitelikli personel tarafından yerine getirilmesi sağlanmıştır.
Alternatif 4: İmalat kısmı içerisinde KB iş ünitesi otonom birim olarak ayrılmıştır. LK, CD,YD iş istasyonlarına 3 iş gören paralel atanmıştır.
Alternatif 5: Grup çalışması yanında ürün odaklı iş istasyonu tasarımı yapılarak montaj istasyonlarının her biri yalnız bir ürünün tüm montaj işlerini (karkas montaj, temizlik-rötuş ve kapak-klavye montaj) yapacak şekilde özelleştirilmiştir. Bu üç bölüm işlerini birbirlerinden bağımsız bir şekilde gerçekleştirmiş, imalat kısmı ise bir önceki alternatifte olduğu gibi yapılandırılmıştır.

Üretim sisteminin verimliliğini artırmak amacıyla geliştirilen alternatiflerde özellikle grup çalışmasına yönelik değişiklikler üzerinde durulmuş; bu sayede zenginleştirilmiş iş içerikleri ile daha etken personel ve iş istasyonları oluşturulmaya çalışılmıştır (Tablo 3).
Yukarıda anlatılan tüm alternatifler için denenmiş olan işçi sayısı, bölümlerin oluşturulması ve atanan personel sayıları gibi değerler için en uygun değeri bulmak, ayrı bir çalışma konusu olan 'deney tasarımı' kapsamındadır. Bu çalışmada, deney tasarımına hiç değinilmemiş, tamamen sezgisel ve sistemin yapısına göre uygun olduğunu düşündüğümüz değerler, alternatif olarak uygulanmıştır.

3.3 Simülasyon Sonuçlarının
Değerlendirilmesi:
Çalışmada mevcut siparişlerin tamamlanması için gerekli en kısa süre (4 hafta) çıktılar için yeterli kabul edilmiş ve farklı üç ürüne yönelik makine-tesis ve personel maliyetleri ile birlikte tamamlanan sipariş sayıları değerlendirilmiştir (Tablo 4).
Çalışma sonucunda; imalat ve montaj iş istasyonları genel açıdan değerlendirildiğinde montaj iş istasyonlarının darboğaz oluşturduğu, bu nedenle de özellikle bu iş istasyonlarında yapılan organizasyonel değişikliklerin maliyetleri daha fazla etkilediği görülmüştür. Tablo 3’e göre mevcut durum (a_0) ve alt_2 organizasyon yapılarında her bir montaj iş istasyonu özerk yapıdadır. Tablo 4’e göre bu organizasyon yapılarında üç ürün grubu için de en yüksek toplam maliyet ve en düşük tamamlanan sipariş oranı değerleri elde edilmiştir. Bununla birlikte montaj iş istasyonlarında kullanılan makine ve tesislerin küçük el aletleri olmasından dolayı uygulanan organizasyonel değişikliklerin sadece personel maliyetlerini etkilediği ve geliştirilen alternatif organizasyon yapılarının makine-tesis maliyetlerinden ziyade personel maliyetleri üzerinde etkili olduğu anlaşılmaktadır. İmalat iş istasyonlarında grup çalışması yapılması (alt_2) her ne kadar sistemi etkilese de montaj iş istasyonlarındaki grup çalışması (alt_1) kadar etkili olamamaktadır.

Tablo 4: Bir Aylık Similasyon Koşumu Sonuclarına Göre Ürünlere Alt Maliyet ve Termin Değerleri

Simülasyon sonuçlarına göre dikkati çeken diğer önemli bir konu ise tamamlanan sipariş oranlarının alternatif organizasyon yapıları arasında çok büyük farklılıklar göstermesidir. Yaklaşık aynı maliyetlere katlanıldığı halde özellikle son üç alternatif için tamamlanan sipariş oranlarında büyük farklılıklar bulunmaktadır . Bu durum kısaca şu şekilde özetlenebilir: Aynı süre içerisinde aynı maliyetlere katlanıldığı halde, organizasyonel iş atamaları dengeli yapılamadığı takdirde siparişler zamanında teslim edilemez. Ayrıca atölyedeki işgören performansının artmasında, çok fonksiyonlu iş görenlerin ne denli önemli olduğu, gerçek bir üretim ortamında sayısal olarak gösterilmiş olmaktadır.

4. SONUÇ
Günümüzde; teknolojik yeniliklerin artan hızı, ürünlerin piyasa ömürlerinin kısalması, karmaşık ürün yapıları, müşteri odaklı ürünler ve ürünlerdeki çeşitlenmeler, yüksek üretim maliyetleri, artan satış riski ve piyasa doygunluğu, üretimde daha az ama daha kaliteli insan gücüne talebin artması, uluslararası standartlara uygunluğun zorunlu hale gelmesi ve müşterilerin ürünlerin kalite ve fonksiyonelliğine verdiği önemin artması işletmeler üzerinde yoğun bir baskı oluşturmaktadır (İnceler, 1996). Küresel pazarda rekabet edebilmek için sadece makine ve tesisat açılarından teknolojiyi yakalamanın yeterli olamayacağı, aynı zamanda üretim ve yönetim prensipleri açısından da çağdaş yaklaşımların uygulanması gerekliliği açık bir gerçektir.
Bu bağlamda gerçekleştirilen bu araştırma ile bir mobilya işletmesinde personel organizasyonu bilgisayar ortamında simülasyonu yapılarak ortaya konulmuştur. Araştırmada, ele alınan işletme tarafından üretilen mamullerden bilgisayar masası, kitaplık ve tv sehpası örnekleri modellenmiştir. Simülasyon modelinin kurulmasındaki amaç, personel organizasyonundaki değişiklikler ile üretim maliyetlerinin ne ölçüde etkilendiğini bulmak, tahmini ve tamamen gözleme ve tecrübeye dayanarak alınan kararların ne tür sonuçlar üretebileceğini, gerçeği üzerinde deneyler yapmaya gerek kalmadan model üzerinde öğrenebilmektir. Böylece gerçek sistemde uygulanmakta olan veya ileride uygulanması düşünülen alternatif yapılar model üzerinde denenerek maliyetleri ne derecede etkilediği gözlenebilmektedir.
Modellemede başlangıç durumu kıyaslamalarda kullanılmak üzere “alternatif 0” olarak kabul edilmiş, bundan başka beş farklı alternatif geliştirilmiştir. Bu alternatiflerin maliyetler ve toplam siparişleri karşılayabilme durumları Tablo 4’de karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Buna göre son üç alternatif yapı içerisinden işletme amaçlarına en uygun herhangi biri seçilerek uygulamaya aktarılabilir.

KAYNAKÇA
Gogg, T.-Mott, J., “Introduction to Simulation”, Proceedings of the 1993 Winter Simulation Conference, s. 9–17, 1993
Groover, M.P., Automation, Production Systems, and Computer Integrated Manufacturing, Second edition, Prentice-Hall, Inc., New Jersey 07458, s. 49-50, 2001
IFAB, 2003, “Linkler sadece üyelere.... Üye ol] /main_forsch_orgpl_fp-w95_1_eng.htm” adresinden 07.10.2003 Tarihinde alınmıştır.
İnceler,H., “21. Yüzyıla Doğru Üretim Sistemlerinde ve Ekonomide Yeniden Yapılanma”, 1. Ulusal Zeki İmalat Sistemleri Sempozyumu, Sakarya, 1996
Kyle, R.G., Jr.; Ludka, C.R, 2000, Simulating The Furniture Industry, Simulation Conference, Proceedings. Vol.2., s. 1347–1350, 10-13 Dec 2000
VDI- Yönetmelik 3683, “Simulation und Logistik-, Mateiralfluss- und Produktionssystemen”, VDI-Handbuch Material und Fördertechnik, Band 8, Berlin, Beuth Verlag GmbH, 1993
Zülch, G., Grobel, T., “Shaping The Organization Of Order Processing With The Simulation Tool FEMOS”, International Journal of Production Economics, Vol:46-47, s. 251-260, 1996
Zülch, G., Vollstedt, T., Heel, J., “Influence of personnel assignment to production and maintenance functions on logistical and financial goals”, Safety and Reliability, Vol: 1, s. 687-691, 1999
Zülch, G.-Brinkmeier, B., “Simulation of Activity Costs for The Reengineering of Production Systems”, International Journal of Production Economics Vol:56-57, s.711-722, 1998.

Yazar : Doç. Dr. Ercan TANRITANIR İ.Ü. Orman Fakültesi Orm. End. Yük. Müh. Abdullah SÜTÇÜ SDÜ Orm. Fak., Orman End. Müh. Böl. ISPARTA

Mobilya İmalatında Simülasyon Destekli Personel Organizasyonu konusuna benzer konular:
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
KOLAYCA Mobilya-Mutfak-Banyo Tasarımı Yapın!.. KitchenDraw 5.0	MYSEKO	Program Download	16	Dün 06:23 PM
Montaja Hazır Mobilya Birleştirmelerinin Performansları	ziyaaktas	Lise Bilgileri	0	02-26-2008 07:04 PM
Mobilya	\\marjory\\	K - O	0	01-02-2008 10:55 PM
Ağaç Kurdu ve Mobilya Böceği	.nymphadora.	Hayvanlar Alemi	0	12-31-2007 07:19 PM
İrticadan 10 personel atıldı !	kavvas	Dünya	0	08-04-2007 12:44 PM

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder