Vakumlu Membran Presler

ziyaaktas · 02-26-2008, 07:00 PM

Vakumlu Membran Presler

Sami KAPLAN

Bir ülke için en talihsiz sürecin, endüstriyel gelişme yani teknolojik gelişmenin sürükleyicisinin ithalat olmasıdır. Bu talihsiz süreç yıllardan bu yana ülkemizde yaşanmaktadır. Bu durumun aksine teknoloji geliştiren ya da geliştirme yolunda çaba harcayanlardan olmalıyız. Her türlü yeni teknolojiyi satın alabiliyoruz diye övünmenin kısa vadeli de olsa ülkeye yararı yoktur. Teknolojik gelişmedeki ülkemizin yerini görerek, bundan memnun olmayan insanları küçücük de olsa yapılan ve yapılmaya çalışılan gelişmeler memnun eder. Bilindiği gibi teknik gelişme kısaca üretim yapma yöntemleri olarak tarif edilir. Bir şeyler üretmenin yöntemlerini geliştirmedeki ana gaye: Üretimin daha ekonomik, daha kaliteli hale getirilmesinde yeniliklerdir. Bu yenilikler tabidir ki pratik bilgilerin birikimi ve değerlendirilmesiyle yapılır. Bunu yapması en doğru olan mimar ve mühendislerimizin çok farklı alanlarda çalışmalarından ya da çalışamamalarından konunun yakınlarında bulunmamaları ise ayrıca düşündürücüdür. Teknolojik gelişmede adım adım ilerlemek ve teknolojiyi satın alandan az satın alana dönüşmek için; pratik bilgilerimizi derlemeyi, sorunları analiz etmeyi, konu ile ilgili olarak tartışılan sorunları ve çözümlerini biraraya getirmeyi, dünyada yapılanları neden ve niçinleri ile analiz etmeyi ve en önemlisi düşünülenleri hesaplamayı ve planlayarak uygulamayı başarmalıyız. Makalemizde her ne kadar vakumlu membran presleri anlatmaya yönelik içerik olsa da, teknik gelişmeler hakkındaki acımızı paylaşmak istediğimizden, kısaca bu konulara girmiş bulunduk. Makalemizde mobilya endüstrisindeki üretim yöntemleri sürecini kısaca anlattıktan sonra, vakumlu membran pres (VMP) seçimi ve makinenin teknik özelliklerini anlatacağız.

Mobilyada üretim tekniklerinin gelişimi
Mobilya üretiminde gelişimi imalat yöntemleri ve malzeme bakımından kabaca bir zaman süzgecinden geçirirsek, aşağıdaki gibi bir durum ortaya çıkacaktır.

1970 Öncesi ve Sonrası: Masif ve kaplamalı mobilyanın zirvesi, elişi işçiliği
1977 Sonrası: Laminat (formika) keskin köşeler ve polyester detaylar
1983 Sonrası: Suni zemin üzerine kaplama ve lake
1989’ lar: Postforming uygulama postforming kaplama
1992’ ler: Suni zeminler ve kenar kaplama uygulamalar
1995’ ler: Softforming - postforming - pvc kenar bantı zirvesinin yaşanması
1998’ ler: Profil kaplama başlangıcı ve postforming cehennemi, yüzeyi formlu hızlı detayların gelişimi
Bu gelişim sürecinde bizce 1900’lü yılların sonları ile yüzeyi formlu endüstriyel ürünlerin büyük bir oranda gündeme geldiği görülmektedir.
Bu gelişim süreci laminattan veya softlu işlerden birden bire geçiş şeklinde değildir. Ürünlerin tanıtılması talep görmesi tercihleri değiştirmektedir.
Tercihler değişmekte, fakat konunun bilinmeden konuya girilmesi de kendine özgü zorlukları beraberinde getirmektedir.
Mesela; alınacak makinenin tabla ölçüsü
Makinenin ilave yapılma imkanı ve ucuz maliyeti
Kullanılacak folyonun temini
Tercihe göre kaplama, kalınlık tercihi ve temini
İmalatı yapacak firmanın tutkal alımını rahat başarması
Zemin duvarın (MDF) fabrikalar tarafından sektörü doğru anlamaları ve imalatlarına yine doğru yansıtmaları
Frezeleme işlemi ya da hazır iç bükey yüzeyli malzemelerin bu makinelerde uygulamaya cevap verip veremeyeceğinin teknik tespitleri
Ve belki de yaşanacak birkaç detay bilgi daha…
Bu sorunların doğru olarak çözülmeden sırf moda olsun diye VMP işine girmenin yatırımcı için doğru olmayacağını düşünüyoruz.
Vakumlu Membran Pres İşinde Başlangıç Hesapları ve Hesaplı Başlangıç
Ne yaparsanız yapın, önceden tutkal ve pvc / kağıt kaplamalarınızı teknik - performans - devamlılık açısından bulup öğrenmeden makine satın almayın.
Niye biliyor musunuz? İş alarak makineyi alıp, işle birlikte zararı yaşıyorsunuz. Önceki yıllarda da birçok yatırımda böyle oldu. İbretler ders almak içindir.
Örnek almak için değil. Bu ülkenin parası çok değerli, çok helal.Unutulmamalı, vmp işine girmeyi düşünenler ile işin detaylarını paylaşmak için aşağıda dikkate alınması gerekli konular detaylı olarak anlatılmaktadır.

A- Doğru Operasyon Süreci "PVC /Kağıt"
Alınacak MDF zemin malzeme ya da o yüzey / alın düzgünlüğüne sahip zemin malzeme operasyon esnasında hem tutkalın yapı dinamiklerine uygunluğu, hem de seçilen kaplamanın kalınlık ve form yeteneği çok önemlidir.
İç bükey ya da dış bükey form veren makinelerin doğru bıçaklarla ( freze) uygulamalarını tamamlaması üzerine, elemanlar tarafından çok dikkatli olarak uygulanan zımpara işlemleri, kaliteyi her zaman arttıran faktördür.
Bir zamanlar düşük yoğunluklu suntalara radius verilir, bir de 0,50mm laminat postforming yapılır. Sonra da yüzey form kalitesi gerçek sunta ve kalın laminatla fiyat / kalite kıyas savaşına girilirdi. Müşteri bilgili ise çok ucuza mal ederdi, ya da müşteri kalitesiz metaryeli pahalıya alırdı. Membran vacuum prosesinde mdf v.s tek tip olacaktır. Ancak ince kaplama PVC (+ overlay ) ile kalın kaplama pvc (+ overlay) arasında rakam olarak 2.†/m2 fark var ki, o fark bir kaç düz zımparacı elemana verilecek paradan çok ama çok fazladır.

A)- Analiz: (Düşük kalınlık 0,20mm pvc ( + overlay) kaplama piyasa ortalama fiyatı => 1.† / m2 + KDV
MDF 18 mm / 30 mm fiyat => hep aynı maliyet olsun
3 personel maliyet => 350.000.000.tl ya da kur (1.700.000 †/tl’den ) Toplam => 615 †
205 † x 3 düz zımparacı=
1 ay’lık uygulama kapasitesi => 1250m2 bitmiş yüzey operasyon kaplama firesi yok gibi düşünelim
Birim yansıması => 0,49† / m2

B)- Analiz: ( İddia edilen kalınlık 0,40mm pvc ( + overlay) kaplama piyasa ortalama fiyatı=> 2,80.† / m2 + kdv
mdf 18mm / 30mm fiyat => hep aynı maliyet olsun
3 personelmaliyet => yüzey kaplaması (PVC) kalın olduğundan
Zımparacı gerekmiyor 615 † cebimizde kalıyor bıçaklarıda iyi olduğundan yüzey pürüzü göstermeyecek.
1 ay’lık uygulama kapasitesi=> 1250m2 bitmiş yüzey operasyon kaplama firesi yok gibi düşünelim
Kıyas: a - faktör 1† / m2, 0,20mm PVC (+ overlay) kaplama +0,49† /m2 (3 personel m2 yansıması )
Yani: 1,49† / m2 x1250 m2=> 1.862,50† / toplam maliyet.
Kıyas: b - faktör 2,80† / m2 idda edilen kalınlık 0,40mm pvc
Yani: 2,80† / m2 x 1250m2=> 3.500† / toplam maliyet
Fark: 3.500† - 1.862,50† = yani 1.637,50†
Karar: Tercihler anlaşıldığı sürece tartışmalı!
Kazanç:
1)- Ucuz maliyet
2)- Aynı performans
3)- Süratli form verebilme
4)- Kolay stok pvc tedariki
5)- İstihdam
6)- Extra kasamızda kalan para

Ara değerlendirme; hiç bir zaman bize sunulanla yetinmemeliyiz. Sektörde bulunduğum 16 yılık süreç içerisinde bir şeyi hep yaptım. Bugün de aynısı olmalı!..
Mobilya sektörü olarak bizler hep tetikte olmalıyız.Teknoloji transferini yaparken bu hammaddelere sahip ülkelerin sabit fikirli, olmazsa olmaz malzeme sunuşları karşısında çaresiz kalmak yerine, geniş düşünmeyi ve geniş kapsamlı ar-ge’ yi başarmalıyız. Milli gelirin yüksek olduğu Almanya’da (örneğin) membran makinesi olan alno gmbh mutfak firması m.karesi 6.† pvc folyoyu kullanıyor. Devam edebilir, ancak bizim ülkemiz sektörde bir daha aynı hataya düşmemeli. 35.DM/m2 laminat kaplama 6 DM/ m2’lere düştüğünde bizlere kimse aferin ya da geçmiş olsun dileğinde bulunmadı.

B- Doğru operasyon süreci "tutkal"
Aslında tutkal en dikkat edilmesi gereken kimyasal girdidir. Zira kontak bir yapışma olmadığı gibi çok düşük gramaj ile iç bükey ve dış bükey tüm yüzeylerle, stresin en çok yaşanacak yeri olan alınlara tutkal atılacak olması gerçekten VMP makinelerinin proses gücünü kanıtlamış gibi. Ancak, tutkalın yapısı çok önemli reaksiyonun "open time " -açıkta bekleme zamanı- değeri ile bu tutkalın poliüretan bazlı olması en kritik seçim anıdır. Seçimi yapılmış poliüretan tutkalın ise iki alternatif yapısı bir kez daha açığa çıkmaktadır ki, o da, su bazlı oluşu ve solvent bazlı oluşudur.

A- Su bazlı poliüretan vmp yüzey yapıştırma tutkalı
Katı madde oranı ile (= yapıştıran kısım) su oranı arasında olgun bir bağıntı olmalıdır. Markaları ve formülü nasıl olursa olsun operatör tarafından atım sonrası brüt atılan membran vacuum tutkalı buharlaşarak uçması gereken suyu %99 değerlerde atmadığı takdirde operasyon sonrasında ya da daha ileriki zamanda açılmalar yaşanacaktır. Diğer taraftan unutulmaması gereken MDF’nin emici yapısı itibari ile suyu emme yeteneği, rutubet destekleyici yapıyı tetikler (= bitmiş üründe balans kaçınılmazdır)
Ortam sıcaklık: 22°C ‘altında olmamalı
Stok sıcaklık: 17°C ‘nin altında olmamalı
Sertleştirici: (Hardener) %5 ile %8 karışım ve sonrasında 1 dak. ile 2,5dak. Katıştırma esastır. Tutkalın reaksiyonunu açıp kapadıktan sonra kürleşmeyi süratlendirir.
Kimyasal Yapısı: Termoplastikyapısı termosetting yapıya eğer bürünüyorsa gerçekten mükemmel netice alınacaktır. Ancak, araştırmalarıma göre böyle bir veri temeli yok. Yani tutkal görevini yaptıktan sonra dış etkenler (= ısı – su – darbe ) karşısında tekrar aktif hale geçmemeli.

B- Solvent bazlı poliüretan VMP yüzey yapıştırma tutkalı
Katı madde oranı ile (= yapıştıran kısım) solvent oranı arasında olgun birbağıntı zaten vardır. Markaları ve formülü nasıl olacağı bellidir.
Su bazlı poliüretan tutkala nazaran solvent yapının bazı (+) takip, (+) tespit, (+) performans, (+) sağlık kriterleri gözardı edilmemeli, buna göre hususları
* Yanmayan yapısı,
* Çok süratli uçma yapısı,
* Kristalize yapısı,
* Kısa ya da uzun zaman aralığında operasyon imkanı tanıması ve
* Sağlık kriterlerini muhafaza etmesi ile
Her ne olursa olsun su bazlı poliüretan tutkala nazaran (emilme ) satıh altına nüfus ederek, yüzey ortamını ya da malzemeye balans yapma şansı yoktur.
Ortam sıcaklık: 8°C’nin altında olmamalı
Stok sıcaklık: 17°C’nin altında olmamalı
Hardener: (= sertleştirici ) %3 ile %5 karışım ve sonrasında 1dk. ile 2 dk.
Katıştırma esastır
Tutkalın reaksiyonunu açıp kapadıktan sonra kürleşmeyi süratlendirir.
Kimyasal yapısı: Termoplastikyapısı termosetting yapıya eğer bürünüyorsa, gerçekten mükemmel netice alınacaktır. Şu an Türkiye’de üretilen tutkal mevcuttur.
Her iki yapılı tutkalda sertleştirici ile ilişkiye girdiğinde 12 saat içinde tüketilmek zorundadır. Aksi halde bayatlama söz konusu olur.
Yüzey atım şekli: Yalnızca kaplanacak zemine atılmak ile birlikte ortalama 170gr./m2 ile 220gr./m2 en randıman verici değerleridir.

C- Doğru operasyon süreci "frezeleme"
Şekil ve güç olarak 3 aşama ile sonuca ulaşmak mümkün finans/ maliyeti / kalite / devamlı aynı ölçü verimi açısından bakmakta yarar var.

A- CNC Freze Makineleri
x- y – z koordinatları bilgisayar ortamında komutlayarak operasyonda sonsuz tek tiplilik elde edilir. Dairesel ve eğri kenarı verimli kesimi imkanı tanıması ise çok önemli bir kazanımdır. Dikkat edilmesi gereken kötü bir yanı vardır.Aslında şu ana kadar CNC freze makinelerinin hızları hiç artırılmadı. Yani fonksiyonel olmasına karşın yavaşlardır.10 saat’lik çalışımı sonunda 150m2 malzemeyi membran vacuum makinesinin önüne besleyemez. Bu pozisyonu ile teknik olarak asla değil ama performans olarak çok can sıkıcıdır. Ne yapılmalı? Bir adet membran vacuum makinesini freze ile vardiyalı mı çalışmalı, yoksa 2 adet CNC mi almalı?

Not: Orta ölçekli bir membran vacuum makinesi doğru odaklanmış kadro ile her 4 dk. 2,75m2 malzeme kaplar10 saatlik CNC makinesine paralel bir çalışma zamanında 412m2 malzeme sonuçlandırır. Neticede bir kapasite probleminin yaşanacağı kesin görünmektedir.

B- Saküllü Freze Makineleri
Daireselliği işin içine katsak bile bir unsur şarttır. Hakikaten sanatkar bir marangoz ile kalıp çıkarma tekniğini bilen takım elemanı şarttır.
Hızsal bir yapı pek farklı olmamakla birlikte, dikkatŞ teknikŞ kalıp üçgeni senkronize olmak zorunda

C- Topaç Freze Makineleri
Dairesel ve eğri kenar işlemi hat kurulurken düşünülmediği takdirde ve "z koordinat " dik mille dizilen bıçaklar vasıtası ile sabit açılmasına karşın panelin dik beslenmesi sonucu çok çok süratli bir kapasite vardır. Ancak kural hep paralel " x ve z koordinat " sonrasında başka bıçak kurgulaması yapılması ile paralel " y ve z koordinat" açılabilecektir. Ancak kapasite gerçekten yüksektir.

Netice itibarıyla; her üç yapılı freze makinelerinde taviz vermeksizin aşağıdaki maddeler ana yasa gibi kabul edilmelidir.
1- z koordinat girişi, kanal ve derinlik detayı itibarı ile bir bağlantıya sahip olmalıdır.
Derinlik = kanal eni ÷ 3,3 katsayı
Örnek = 16mm ÷ katsayı ( =3,30 değeri )
Derinlik ölçüsü = 4,85mm

2- Dış bükey pvc sıvamada min.1mm radıus esastır. (Köşe dikey radiusları da aynı korunması prensibi ile)

3- İç bükey giriş pvc sıvamada min.2mm radıus esastır.

4- Hal böyle olunca sıvanacak malzemenin alt destek takviyesi olağan koşullarda 18mm kalınlıkta olup, ölçüsü kaplanılacak üründen ( en / boy olarak toplamda 10mm + 10mm ) küçük olmalıdır.

5- Her koşulda tutkal atan personel işi ciddiye alarak, tüm koordinatlı yeri tutkallamalıdır.
Membran pres ile işlem yapılmasının bu aşamaya kadar aşamaları detaylı olarak anlatıldığından pres seçimi ve yatırım krıterleri gözden geçirilmelidir.

Vakumlu Membran Pres Seçimi
VMP operasyonları belirginleşmiştir. Makinenin seçiminde dikkat edilecek hususlar aşağıda verilmiştir. Membran vacuum makineleri farklı yapılara sahiptir. Kontrol yapılarına göre ikiye ayrılması mümkündür.
1) Mekanik Kontrollü Olanlar: Ülke eğitim koşulları itibari ile kavranması kolay ancak eleman rotasyonlu halinde yeni personelin verim hızı biraz yavaştır.

2) PLC Kontrollü olanlar: Eğitimli kişi şarttır. Makineyi kuran ve ön eğitimi veren personelin bilgisine paralel öğrenim maalesef sınırlıdır. Zira proses başladığında üç bilinmeyen bileşke ayrı ayrı keşif edilene değin zaiyat çok yüksektir. Ancak sonrasında kalıcı bilgi kayıtları yapıldığından, rotasyon halinde yeni personel yanlızca yapılanı yapar. VMP makinelerinin detaylı incelenmesi için ünitelerinin de anlatılmasının gerekli olduğunu düşünüyorum.

Makine Vacum Kısmı
Mekanik ve PLC kontrollü membran vakum makinelerinde bir diğer göz ardı edilmemesi gereken prensip ise vakum motorunun kapasitesi ve ( - 760mm / hg ) sütununa ulaşımı esnasındaki performansıdır. Değer – su seviyesidir. Her10 metre rakım yüksekliği 1mm / hg sütununa tekamül ederken, 759mm /hg ikinci 10 metrelik rakım yüksekliği bu sefer 2mm / hg sütuna tekamül ederek, bu sefer 758mm / hg verir. Ancak proses neticesi asla hata vermeyecektir. Bolu Dağı eteklerini 1200 rakım kabul edelim. 10 metrelik rakım farkı = 1mm / hg ise 1200 metre Bolu Dağı eteğindeki fabrika = 120 mm / hg’dir. Yani makinenin vacuum ünitesi saati (= monometre ) 640mm / hg’lik proses göstergesi sağlayacaktır. Vacuum makine motoru=> 1cm2 alana ( - 1 kg/cm2 negatif basınç ) yapar ki, toplam kuvveti yükü membran vacuum makinesinin tablasının en / boy çarpımının cm2 cinsinin sabit kg’ma yansıyanıdır.
Tabla = 125cm x 255cm ise toplam cm2 alan =>31.875 cm2
( - 760mm / hg vacuum sütunu toplam kuvvet => 31.875 kg / kuvvettir.

Makine Membran Kısmı
Mekanik ve PLC kontrollü membran vacuum makinelerinde bir diğer göz ardı edilmemesi gereken prensip ise vacuum proses işlemi bitmesi ya da belli paralellik içerisinde mekanik olmayan üst baskı gerek silicon plaka ile gerekse direkt sıcak hava türbün baskı ile yapılmalıdır. Bu baskı belli bir saniye süresi ile kesik kesik ya da sabit değerle yapılmalıdır.

Silicon Plaka: Doğal kaplama ve kağıt / desen kaplamalarda mecburen kullanılır.
Isı malzeme kaplamanın ısıl doyum noktası paralelinde üst baskı (= membran) amacına ulaşabilir, seçilen pvc folyo ya da kağıt folyonun genleşme yeteneği çok önemlidir.
Baskılar:
1 bar üst baskı =1 cm2 alan için (+1 kg pozitif basınç )
2 bar üst baskı=2 cm2 alan için (+2 kg pozitif basınç )

Dolayısı ile bilinen membran vacuum makinelerinin membran üst baskı performansı 6 bar ile sınırlı olup, 1cm2 alan için max. + 6 kg pozitif üst baskı basıncı yapar.
Tabla = 125cm x 255cm ise toplam cm2 alan=> 31.875cm2
(4 bar’lık üst baskı membran toplam kuvvet)=>127.500kg/kuvvettir.

Sonuç ve öneriler
VMP için önerilerimizin özeti aşağıda verilmektedir.
Kullanıcıların yararlanacağını ümit ederiz.
• Kaplanacak tüm malzemelerin freze açılmış yapıları dikkate alınarak mutlaka aynı istasyonal sabit vacuum kuvveti ile farklı istasyonal membran üst baskı kuvveti uygulaması yapılmalıdır.
• Kalınlık ile paralel açık renk folyo’ya uygulanacak ısı transfer süresi ve ˚C ile koyu renk folyo’ya uygulanacak değerler farklı olacaktır.
• Kullanılacak PVC folyonun yatay / dikey uzama – kopma noktaları mutlaka veri olarak tesbit edilmelidir.
• PVC performansı ile membran vakum makine tablasına yüklenecek malzemeler arasında min. 70mm mesafe bırakılmalıdır.
Proses çıkışından paçalı (= kenar temizliği yapılmamış) çıkarılan kaplanmış malzeme min.30 dk. sonra temizleme işlemine sokulmalıdır.
• Operasyon çıkışlarından kanallara iyi girememe, alınların tam yapışmaması hallerinde eğer tablanın içindeki tüm malzemelerde gözlem / tesbit aynı ise ısı + zaman + üst baskı hatası vardır. Yeni değerler devreye sokulmalıdır. Ancak tablanın içinde 1 parça da gözlem tesbit hatası var ise o zaman ilk araştırma tutkal atım hatası telafisi ikinci olarak da kaplanan pvc folyonun yapısı ve performansı zorluğunun göstergesidir.
• Membran vakum makinelerinde tabla yüksekliği dikkate alınarak 180°C hareket / sıvamaları hayaliniz nispetinde hep netice verir. Kimyasallarını çözmeniz halinde form verilmiş saç / çelik yüzeylere membran vacuum sıvama yapılabilmenin gerçeğini ise unutmamamızda yarar var.

Yazar : Sami KAPLAN

Vakumlu Membran Presler konusuna benzer konular:
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Membran	Opacy	Biyoloji	0	11-20-2007 05:11 PM

02-26-2008, 07:00 PM
ziyaaktas	Vakumlu Membran Presler Vakumlu Membran Presler Sami KAPLAN Bir ülke için en talihsiz sürecin, endüstriyel gelişme yani teknolojik gelişmenin sürükleyicisinin ithalat olmasıdır. Bu talihsiz süreç yıllardan bu yana ülkemizde yaşanmaktadır. Bu durumun aksine teknoloji geliştiren ya da geliştirme yolunda çaba harcayanlardan olmalıyız. Her türlü yeni teknolojiyi satın alabiliyoruz diye övünmenin kısa vadeli de olsa ülkeye yararı yoktur. Teknolojik gelişmedeki ülkemizin yerini görerek, bundan memnun olmayan insanları küçücük de olsa yapılan ve yapılmaya çalışılan gelişmeler memnun eder. Bilindiği gibi teknik gelişme kısaca üretim yapma yöntemleri olarak tarif edilir. Bir şeyler üretmenin yöntemlerini geliştirmedeki ana gaye: Üretimin daha ekonomik, daha kaliteli hale getirilmesinde yeniliklerdir. Bu yenilikler tabidir ki pratik bilgilerin birikimi ve değerlendirilmesiyle yapılır. Bunu yapması en doğru olan mimar ve mühendislerimizin çok farklı alanlarda çalışmalarından ya da çalışamamalarından konunun yakınlarında bulunmamaları ise ayrıca düşündürücüdür. Teknolojik gelişmede adım adım ilerlemek ve teknolojiyi satın alandan az satın alana dönüşmek için; pratik bilgilerimizi derlemeyi, sorunları analiz etmeyi, konu ile ilgili olarak tartışılan sorunları ve çözümlerini biraraya getirmeyi, dünyada yapılanları neden ve niçinleri ile analiz etmeyi ve en önemlisi düşünülenleri hesaplamayı ve planlayarak uygulamayı başarmalıyız. Makalemizde her ne kadar vakumlu membran presleri anlatmaya yönelik içerik olsa da, teknik gelişmeler hakkındaki acımızı paylaşmak istediğimizden, kısaca bu konulara girmiş bulunduk. Makalemizde mobilya endüstrisindeki üretim yöntemleri sürecini kısaca anlattıktan sonra, vakumlu membran pres (VMP) seçimi ve makinenin teknik özelliklerini anlatacağız. Mobilyada üretim tekniklerinin gelişimi Mobilya üretiminde gelişimi imalat yöntemleri ve malzeme bakımından kabaca bir zaman süzgecinden geçirirsek, aşağıdaki gibi bir durum ortaya çıkacaktır. 1970 Öncesi ve Sonrası: Masif ve kaplamalı mobilyanın zirvesi, elişi işçiliği 1977 Sonrası: Laminat (formika) keskin köşeler ve polyester detaylar 1983 Sonrası: Suni zemin üzerine kaplama ve lake 1989’ lar: Postforming uygulama postforming kaplama 1992’ ler: Suni zeminler ve kenar kaplama uygulamalar 1995’ ler: Softforming - postforming - pvc kenar bantı zirvesinin yaşanması 1998’ ler: Profil kaplama başlangıcı ve postforming cehennemi, yüzeyi formlu hızlı detayların gelişimi Bu gelişim sürecinde bizce 1900’lü yılların sonları ile yüzeyi formlu endüstriyel ürünlerin büyük bir oranda gündeme geldiği görülmektedir. Bu gelişim süreci laminattan veya softlu işlerden birden bire geçiş şeklinde değildir. Ürünlerin tanıtılması talep görmesi tercihleri değiştirmektedir. Tercihler değişmekte, fakat konunun bilinmeden konuya girilmesi de kendine özgü zorlukları beraberinde getirmektedir. Mesela; alınacak makinenin tabla ölçüsü Makinenin ilave yapılma imkanı ve ucuz maliyeti Kullanılacak folyonun temini Tercihe göre kaplama, kalınlık tercihi ve temini İmalatı yapacak firmanın tutkal alımını rahat başarması Zemin duvarın (MDF) fabrikalar tarafından sektörü doğru anlamaları ve imalatlarına yine doğru yansıtmaları Frezeleme işlemi ya da hazır iç bükey yüzeyli malzemelerin bu makinelerde uygulamaya cevap verip veremeyeceğinin teknik tespitleri Ve belki de yaşanacak birkaç detay bilgi daha… Bu sorunların doğru olarak çözülmeden sırf moda olsun diye VMP işine girmenin yatırımcı için doğru olmayacağını düşünüyoruz. Vakumlu Membran Pres İşinde Başlangıç Hesapları ve Hesaplı Başlangıç Ne yaparsanız yapın, önceden tutkal ve pvc / kağıt kaplamalarınızı teknik - performans - devamlılık açısından bulup öğrenmeden makine satın almayın. Niye biliyor musunuz? İş alarak makineyi alıp, işle birlikte zararı yaşıyorsunuz. Önceki yıllarda da birçok yatırımda böyle oldu. İbretler ders almak içindir. Örnek almak için değil. Bu ülkenin parası çok değerli, çok helal.Unutulmamalı, vmp işine girmeyi düşünenler ile işin detaylarını paylaşmak için aşağıda dikkate alınması gerekli konular detaylı olarak anlatılmaktadır. A- Doğru Operasyon Süreci "PVC /Kağıt" Alınacak MDF zemin malzeme ya da o yüzey / alın düzgünlüğüne sahip zemin malzeme operasyon esnasında hem tutkalın yapı dinamiklerine uygunluğu, hem de seçilen kaplamanın kalınlık ve form yeteneği çok önemlidir. İç bükey ya da dış bükey form veren makinelerin doğru bıçaklarla ( freze) uygulamalarını tamamlaması üzerine, elemanlar tarafından çok dikkatli olarak uygulanan zımpara işlemleri, kaliteyi her zaman arttıran faktördür. Bir zamanlar düşük yoğunluklu suntalara radius verilir, bir de 0,50mm laminat postforming yapılır. Sonra da yüzey form kalitesi gerçek sunta ve kalın laminatla fiyat / kalite kıyas savaşına girilirdi. Müşteri bilgili ise çok ucuza mal ederdi, ya da müşteri kalitesiz metaryeli pahalıya alırdı. Membran vacuum prosesinde mdf v.s tek tip olacaktır. Ancak ince kaplama PVC (+ overlay ) ile kalın kaplama pvc (+ overlay) arasında rakam olarak 2.†/m2 fark var ki, o fark bir kaç düz zımparacı elemana verilecek paradan çok ama çok fazladır. A)- Analiz: (Düşük kalınlık 0,20mm pvc ( + overlay) kaplama piyasa ortalama fiyatı => 1.† / m2 + KDV MDF 18 mm / 30 mm fiyat => hep aynı maliyet olsun 3 personel maliyet => 350.000.000.tl ya da kur (1.700.000 †/tl’den ) Toplam => 615 † 205 † x 3 düz zımparacı= 1 ay’lık uygulama kapasitesi => 1250m2 bitmiş yüzey operasyon kaplama firesi yok gibi düşünelim Birim yansıması => 0,49† / m2 B)- Analiz: ( İddia edilen kalınlık 0,40mm pvc ( + overlay) kaplama piyasa ortalama fiyatı=> 2,80.† / m2 + kdv mdf 18mm / 30mm fiyat => hep aynı maliyet olsun 3 personelmaliyet => yüzey kaplaması (PVC) kalın olduğundan Zımparacı gerekmiyor 615 † cebimizde kalıyor bıçaklarıda iyi olduğundan yüzey pürüzü göstermeyecek. 1 ay’lık uygulama kapasitesi=> 1250m2 bitmiş yüzey operasyon kaplama firesi yok gibi düşünelim Kıyas: a - faktör 1† / m2, 0,20mm PVC (+ overlay) kaplama +0,49† /m2 (3 personel m2 yansıması ) Yani: 1,49† / m2 x1250 m2=> 1.862,50† / toplam maliyet. Kıyas: b - faktör 2,80† / m2 idda edilen kalınlık 0,40mm pvc Yani: 2,80† / m2 x 1250m2=> 3.500† / toplam maliyet Fark: 3.500† - 1.862,50† = yani 1.637,50† Karar: Tercihler anlaşıldığı sürece tartışmalı! Kazanç: 1)- Ucuz maliyet 2)- Aynı performans 3)- Süratli form verebilme 4)- Kolay stok pvc tedariki 5)- İstihdam 6)- Extra kasamızda kalan para Ara değerlendirme; hiç bir zaman bize sunulanla yetinmemeliyiz. Sektörde bulunduğum 16 yılık süreç içerisinde bir şeyi hep yaptım. Bugün de aynısı olmalı!.. Mobilya sektörü olarak bizler hep tetikte olmalıyız.Teknoloji transferini yaparken bu hammaddelere sahip ülkelerin sabit fikirli, olmazsa olmaz malzeme sunuşları karşısında çaresiz kalmak yerine, geniş düşünmeyi ve geniş kapsamlı ar-ge’ yi başarmalıyız. Milli gelirin yüksek olduğu Almanya’da (örneğin) membran makinesi olan alno gmbh mutfak firması m.karesi 6.† pvc folyoyu kullanıyor. Devam edebilir, ancak bizim ülkemiz sektörde bir daha aynı hataya düşmemeli. 35.DM/m2 laminat kaplama 6 DM/ m2’lere düştüğünde bizlere kimse aferin ya da geçmiş olsun dileğinde bulunmadı. B- Doğru operasyon süreci "tutkal" Aslında tutkal en dikkat edilmesi gereken kimyasal girdidir. Zira kontak bir yapışma olmadığı gibi çok düşük gramaj ile iç bükey ve dış bükey tüm yüzeylerle, stresin en çok yaşanacak yeri olan alınlara tutkal atılacak olması gerçekten VMP makinelerinin proses gücünü kanıtlamış gibi. Ancak, tutkalın yapısı çok önemli reaksiyonun "open time " -açıkta bekleme zamanı- değeri ile bu tutkalın poliüretan bazlı olması en kritik seçim anıdır. Seçimi yapılmış poliüretan tutkalın ise iki alternatif yapısı bir kez daha açığa çıkmaktadır ki, o da, su bazlı oluşu ve solvent bazlı oluşudur. A- Su bazlı poliüretan vmp yüzey yapıştırma tutkalı Katı madde oranı ile (= yapıştıran kısım) su oranı arasında olgun bir bağıntı olmalıdır. Markaları ve formülü nasıl olursa olsun operatör tarafından atım sonrası brüt atılan membran vacuum tutkalı buharlaşarak uçması gereken suyu %99 değerlerde atmadığı takdirde operasyon sonrasında ya da daha ileriki zamanda açılmalar yaşanacaktır. Diğer taraftan unutulmaması gereken MDF’nin emici yapısı itibari ile suyu emme yeteneği, rutubet destekleyici yapıyı tetikler (= bitmiş üründe balans kaçınılmazdır) Ortam sıcaklık: 22°C ‘altında olmamalı Stok sıcaklık: 17°C ‘nin altında olmamalı Sertleştirici: (Hardener) %5 ile %8 karışım ve sonrasında 1 dak. ile 2,5dak. Katıştırma esastır. Tutkalın reaksiyonunu açıp kapadıktan sonra kürleşmeyi süratlendirir. Kimyasal Yapısı: Termoplastikyapısı termosetting yapıya eğer bürünüyorsa gerçekten mükemmel netice alınacaktır. Ancak, araştırmalarıma göre böyle bir veri temeli yok. Yani tutkal görevini yaptıktan sonra dış etkenler (= ısı – su – darbe ) karşısında tekrar aktif hale geçmemeli. B- Solvent bazlı poliüretan VMP yüzey yapıştırma tutkalı Katı madde oranı ile (= yapıştıran kısım) solvent oranı arasında olgun birbağıntı zaten vardır. Markaları ve formülü nasıl olacağı bellidir. Su bazlı poliüretan tutkala nazaran solvent yapının bazı (+) takip, (+) tespit, (+) performans, (+) sağlık kriterleri gözardı edilmemeli, buna göre hususları * Yanmayan yapısı, * Çok süratli uçma yapısı, * Kristalize yapısı, * Kısa ya da uzun zaman aralığında operasyon imkanı tanıması ve * Sağlık kriterlerini muhafaza etmesi ile Her ne olursa olsun su bazlı poliüretan tutkala nazaran (emilme ) satıh altına nüfus ederek, yüzey ortamını ya da malzemeye balans yapma şansı yoktur. Ortam sıcaklık: 8°C’nin altında olmamalı Stok sıcaklık: 17°C’nin altında olmamalı Hardener: (= sertleştirici ) %3 ile %5 karışım ve sonrasında 1dk. ile 2 dk. Katıştırma esastır Tutkalın reaksiyonunu açıp kapadıktan sonra kürleşmeyi süratlendirir. Kimyasal yapısı: Termoplastikyapısı termosetting yapıya eğer bürünüyorsa, gerçekten mükemmel netice alınacaktır. Şu an Türkiye’de üretilen tutkal mevcuttur. Her iki yapılı tutkalda sertleştirici ile ilişkiye girdiğinde 12 saat içinde tüketilmek zorundadır. Aksi halde bayatlama söz konusu olur. Yüzey atım şekli: Yalnızca kaplanacak zemine atılmak ile birlikte ortalama 170gr./m2 ile 220gr./m2 en randıman verici değerleridir. C- Doğru operasyon süreci "frezeleme" Şekil ve güç olarak 3 aşama ile sonuca ulaşmak mümkün finans/ maliyeti / kalite / devamlı aynı ölçü verimi açısından bakmakta yarar var. A- CNC Freze Makineleri x- y – z koordinatları bilgisayar ortamında komutlayarak operasyonda sonsuz tek tiplilik elde edilir. Dairesel ve eğri kenarı verimli kesimi imkanı tanıması ise çok önemli bir kazanımdır. Dikkat edilmesi gereken kötü bir yanı vardır.Aslında şu ana kadar CNC freze makinelerinin hızları hiç artırılmadı. Yani fonksiyonel olmasına karşın yavaşlardır.10 saat’lik çalışımı sonunda 150m2 malzemeyi membran vacuum makinesinin önüne besleyemez. Bu pozisyonu ile teknik olarak asla değil ama performans olarak çok can sıkıcıdır. Ne yapılmalı? Bir adet membran vacuum makinesini freze ile vardiyalı mı çalışmalı, yoksa 2 adet CNC mi almalı? Not: Orta ölçekli bir membran vacuum makinesi doğru odaklanmış kadro ile her 4 dk. 2,75m2 malzeme kaplar10 saatlik CNC makinesine paralel bir çalışma zamanında 412m2 malzeme sonuçlandırır. Neticede bir kapasite probleminin yaşanacağı kesin görünmektedir. B- Saküllü Freze Makineleri Daireselliği işin içine katsak bile bir unsur şarttır. Hakikaten sanatkar bir marangoz ile kalıp çıkarma tekniğini bilen takım elemanı şarttır. Hızsal bir yapı pek farklı olmamakla birlikte, dikkatŞ teknikŞ kalıp üçgeni senkronize olmak zorunda C- Topaç Freze Makineleri Dairesel ve eğri kenar işlemi hat kurulurken düşünülmediği takdirde ve "z koordinat " dik mille dizilen bıçaklar vasıtası ile sabit açılmasına karşın panelin dik beslenmesi sonucu çok çok süratli bir kapasite vardır. Ancak kural hep paralel " x ve z koordinat " sonrasında başka bıçak kurgulaması yapılması ile paralel " y ve z koordinat" açılabilecektir. Ancak kapasite gerçekten yüksektir. Netice itibarıyla; her üç yapılı freze makinelerinde taviz vermeksizin aşağıdaki maddeler ana yasa gibi kabul edilmelidir. 1- z koordinat girişi, kanal ve derinlik detayı itibarı ile bir bağlantıya sahip olmalıdır. Derinlik = kanal eni ÷ 3,3 katsayı Örnek = 16mm ÷ katsayı ( =3,30 değeri ) Derinlik ölçüsü = 4,85mm 2- Dış bükey pvc sıvamada min.1mm radıus esastır. (Köşe dikey radiusları da aynı korunması prensibi ile) 3- İç bükey giriş pvc sıvamada min.2mm radıus esastır. 4- Hal böyle olunca sıvanacak malzemenin alt destek takviyesi olağan koşullarda 18mm kalınlıkta olup, ölçüsü kaplanılacak üründen ( en / boy olarak toplamda 10mm + 10mm ) küçük olmalıdır. 5- Her koşulda tutkal atan personel işi ciddiye alarak, tüm koordinatlı yeri tutkallamalıdır. Membran pres ile işlem yapılmasının bu aşamaya kadar aşamaları detaylı olarak anlatıldığından pres seçimi ve yatırım krıterleri gözden geçirilmelidir. Vakumlu Membran Pres Seçimi VMP operasyonları belirginleşmiştir. Makinenin seçiminde dikkat edilecek hususlar aşağıda verilmiştir. Membran vacuum makineleri farklı yapılara sahiptir. Kontrol yapılarına göre ikiye ayrılması mümkündür. 1) Mekanik Kontrollü Olanlar: Ülke eğitim koşulları itibari ile kavranması kolay ancak eleman rotasyonlu halinde yeni personelin verim hızı biraz yavaştır. 2) PLC Kontrollü olanlar: Eğitimli kişi şarttır. Makineyi kuran ve ön eğitimi veren personelin bilgisine paralel öğrenim maalesef sınırlıdır. Zira proses başladığında üç bilinmeyen bileşke ayrı ayrı keşif edilene değin zaiyat çok yüksektir. Ancak sonrasında kalıcı bilgi kayıtları yapıldığından, rotasyon halinde yeni personel yanlızca yapılanı yapar. VMP makinelerinin detaylı incelenmesi için ünitelerinin de anlatılmasının gerekli olduğunu düşünüyorum. Makine Vacum Kısmı Mekanik ve PLC kontrollü membran vakum makinelerinde bir diğer göz ardı edilmemesi gereken prensip ise vakum motorunun kapasitesi ve ( - 760mm / hg ) sütununa ulaşımı esnasındaki performansıdır. Değer – su seviyesidir. Her10 metre rakım yüksekliği 1mm / hg sütununa tekamül ederken, 759mm /hg ikinci 10 metrelik rakım yüksekliği bu sefer 2mm / hg sütuna tekamül ederek, bu sefer 758mm / hg verir. Ancak proses neticesi asla hata vermeyecektir. Bolu Dağı eteklerini 1200 rakım kabul edelim. 10 metrelik rakım farkı = 1mm / hg ise 1200 metre Bolu Dağı eteğindeki fabrika = 120 mm / hg’dir. Yani makinenin vacuum ünitesi saati (= monometre ) 640mm / hg’lik proses göstergesi sağlayacaktır. Vacuum makine motoru=> 1cm2 alana ( - 1 kg/cm2 negatif basınç ) yapar ki, toplam kuvveti yükü membran vacuum makinesinin tablasının en / boy çarpımının cm2 cinsinin sabit kg’ma yansıyanıdır. Tabla = 125cm x 255cm ise toplam cm2 alan =>31.875 cm2 ( - 760mm / hg vacuum sütunu toplam kuvvet => 31.875 kg / kuvvettir. Makine Membran Kısmı Mekanik ve PLC kontrollü membran vacuum makinelerinde bir diğer göz ardı edilmemesi gereken prensip ise vacuum proses işlemi bitmesi ya da belli paralellik içerisinde mekanik olmayan üst baskı gerek silicon plaka ile gerekse direkt sıcak hava türbün baskı ile yapılmalıdır. Bu baskı belli bir saniye süresi ile kesik kesik ya da sabit değerle yapılmalıdır. Silicon Plaka: Doğal kaplama ve kağıt / desen kaplamalarda mecburen kullanılır. Isı malzeme kaplamanın ısıl doyum noktası paralelinde üst baskı (= membran) amacına ulaşabilir, seçilen pvc folyo ya da kağıt folyonun genleşme yeteneği çok önemlidir. Baskılar: 1 bar üst baskı =1 cm2 alan için (+1 kg pozitif basınç ) 2 bar üst baskı=2 cm2 alan için (+2 kg pozitif basınç ) Dolayısı ile bilinen membran vacuum makinelerinin membran üst baskı performansı 6 bar ile sınırlı olup, 1cm2 alan için max. + 6 kg pozitif üst baskı basıncı yapar. Tabla = 125cm x 255cm ise toplam cm2 alan=> 31.875cm2 (4 bar’lık üst baskı membran toplam kuvvet)=>127.500kg/kuvvettir. Sonuç ve öneriler VMP için önerilerimizin özeti aşağıda verilmektedir. Kullanıcıların yararlanacağını ümit ederiz. • Kaplanacak tüm malzemelerin freze açılmış yapıları dikkate alınarak mutlaka aynı istasyonal sabit vacuum kuvveti ile farklı istasyonal membran üst baskı kuvveti uygulaması yapılmalıdır. • Kalınlık ile paralel açık renk folyo’ya uygulanacak ısı transfer süresi ve ˚C ile koyu renk folyo’ya uygulanacak değerler farklı olacaktır. • Kullanılacak PVC folyonun yatay / dikey uzama – kopma noktaları mutlaka veri olarak tesbit edilmelidir. • PVC performansı ile membran vakum makine tablasına yüklenecek malzemeler arasında min. 70mm mesafe bırakılmalıdır. Proses çıkışından paçalı (= kenar temizliği yapılmamış) çıkarılan kaplanmış malzeme min.30 dk. sonra temizleme işlemine sokulmalıdır. • Operasyon çıkışlarından kanallara iyi girememe, alınların tam yapışmaması hallerinde eğer tablanın içindeki tüm malzemelerde gözlem / tesbit aynı ise ısı + zaman + üst baskı hatası vardır. Yeni değerler devreye sokulmalıdır. Ancak tablanın içinde 1 parça da gözlem tesbit hatası var ise o zaman ilk araştırma tutkal atım hatası telafisi ikinci olarak da kaplanan pvc folyonun yapısı ve performansı zorluğunun göstergesidir. • Membran vakum makinelerinde tabla yüksekliği dikkate alınarak 180°C hareket / sıvamaları hayaliniz nispetinde hep netice verir. Kimyasallarını çözmeniz halinde form verilmiş saç / çelik yüzeylere membran vacuum sıvama yapılabilmenin gerçeğini ise unutmamamızda yarar var. Yazar : Sami KAPLAN

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder