NİÇİn Hİdroelektrİk Enerjİ? NİÇİN HİDROELEKTRİK ENERJİ?
HES (Hidroelektrik Santrali) 'lerin Alternatifleri
Termik santraller
Nükleer santraller
Gaz türbünleri
Pompajlı rezervuarlı hidroelektrik
Rüzgar enerjisi
Güneş enerjisi
Karar Verirken Dikkate Alınan Faktörler:
• Beklenen görevi gerine getirebilir mi?
Özellikleri nelerdir?
En ekonomik çözüm bu mudur?
• ilk yatırım maliyeti
• işletme maliyeti ömrü ne kadardır?
İhtiyacımız Ne Kadardır?
• Ucuz elektrik enerjisi,
• İstikrarlı, güvenilir bir enerjisi sistemi
• Baz güç (verim, güvenilir),
• Pik güç (Kapasite+Çabuk Devreye Girme)
• Yedek güç,
• Enerji nakil hatları.
• Az kirleten Enerji
Hidroelektrik Enerjinin Özellikleri
• Yenilenebilir.
• temiz
• Bilinen teknoloji.
• Uzun ekonomik ömür (50 yıl+)
• Yüksek verim(~ 1-2 dakika)
• Yüksek yan fayda (sulama, içme suyu, taşkın koruma ve reaksiyon)
Hidroelektrik Enerjinin Ömrü Ne Kadar?
• Projelerin ekonomik ömrü genellikle 50 yıl kabul edilir
• 50 yıldan daha eski pek çok hidroelektrik santral hala işletme halindedir
• Örneği; 1930'larda inşa edilen Hoover Barajı hala ekonomik olarak elektrik üretmektedir.
Hidroelektrik Enerjinin Problemleri
• Yeniden yerleşim
• Göçmen balıklar
• Akarsuyun normal akış rejiminin değişmesi
• Su kalitesinin değişmesi
• Sedimantasyon
• Sosyo-ekonomik koşulluranı değişmesi
• Suyla taşınan hastalıklar
Hidroelektrik Enerji-Bekleneni Yapabilir mi?
• Tarihin erken dönemlerinden beri, elektrik çağından önce, su güçü mekanik enerjnin güvenilir bir kaynağı olagelmiştir.
• Su gücü, elektrik üretme aracı olarak, 1880'lerden beri başarılı ve ekonomik olarak kullanılmıştır.
Termik Santrallerin Özellikleri
• Yenilenemez
• Kirlilik; sera gazı & asit yağmuru.
• Bilinen teknoloji
• Orta süreli ekonomik ömür (40~50 yıl)
• Düşük verim (~%35)
• Geç devreye girer (6~9 saat)
• Yan faydaları yok
Termik Santrallerin Problemleri
• Kömür taşınması
• Çok miktarda uçucu külün atılması
• Esneklik yokluğu
• Çevreci gayretkeşler için görülür hedef
Nükleer Enerjinin Özellikleri
• Yenilenemez
• Yüksek maliyet
• Yeni teknoloji
• kısa ekonomik ömür (25~30 yıl)
• Düşük verim (~%35)
• Çabuk devreye girmesi imkansız
• Atom bombası üretmeyi kolaylaştırması
Nükleer Enerjinin Problemleri
• Sönmüş yakıtın atılması
• Ömrü sona erdikten sonra santralin söklümsi
• Esneklik yokluğu
• Kaza riski
• Tabii uranyumun içinde U235'in miktarı sadece % 0,7'dir. Uranyumu zenginleştirme gayretleri atom bombası geliştirme teşebbüsü olarak algılanabilir.
Gaz türbinlerinin Özellikleri
• Yenilenemez
• Çevreye termik santralden daha az kirletir
• Yüksek hız, yüksek sıcaklık
• Kısa ekonomik ömür
• Düşük verim ( ~%35)
• Çabuk devreye girer (Tekli)
• Yan faydaları yok
Gaz Türbinlerinin Problemleri
• Pahalı yakıt + bakım
• Yakıt taşıma alt yapısın yüksek maliyeti (Boru Hattı ve LNG Terminali)
• Yüksek hızlı türbinlerin kolay arıza yapar
• Yılda ortalama 2 ay devre dışı ( 1 ay normal bakım + 1 ay arıza)
• Kısa ekonomik ömür
Rüzgar Enerjisinin Özellikleri
• Yenilenebilir
• Temiz
• Küçük üniteler (Max. Güç= 2 MW)
• Yeni teknoloji
• Güvenilir değil, üretim talebe bağlı değil
• Sadece yakıt ikamesi olarak düşülebilir
• Yedek olarak güvenilir santraller olması zaruridir
Rüzgar gücü, binlerce yıldır kullanılan en yaygın enerji kaynağı. Dünyada toplam 300 binden fazla yel değirmeni olduğu biliniyor.
Çalışma Prensibi
Türbinler bir kafanın üzerine oturtulmuş iki veya üç kanat sayesinde rüzgar enerjisini yakalıyor. Kanatlar bir uçak kanadı gibi işlev görüyor. Alçak basınçlı hava, kanatları yukarı doğru itiyor. Bu güç karşıdan gelen rüzgarın yarattığı güçten çok daha fazla olduğu için bu iki gücün bileşkesi sayesinde kanatlar bir iki pervane gibi dönmeye başlıyor, oluşan kinetik enerji de elektrik enerjisine çevriliyor.
Rezervuarlı Tesislerin Özellikleri
• Yenilenebilir
• Temiz
• Talebin az olduğu dönemde üretilen enerjiyi pik güce dönüştürür.
• Ancak fazladan termik enerji mevcut olduğu zaman yapılabilir.
• Verimi konvansiyonel hidroelektrik ten daha düşük
• yan faydaları yok
Pompajlı Rezervuarlı Tesislerin Problemleri
• Sadece pik gü sağlar
• maliyeti konvansiyonel hidroelektrikten daha yüksektir.
• Verimi konvansiyonel hidroelektrikten daha düşük
• Sadece uygun topografya mevcut olduğu halde yapılabilir.
• Üst rezervuardaki su seviyesinin süratle alçalması baraj tipinin seçimi sınırlıdırır.
Neticeler
Her şeyin bir bedeli vardır
“Hidroelektrik mükemmeldir” diyemeyiz ama diğerlerinden daha iyidir.
Hidroelektriğin düşük maliyetinden sağlanan tasarrufla, çevreye zararlı etkileri büyük ölçüde önlenebilir..
Çevreci gayretkeşler kamuoyunu etkilemekte başarılı oluyorlar, gerçeği anlatmanın zamanı geldi, geçiyor. Dinozorlardan geriye yalnız biz kaldık… Eğer biz kamuoyu önünde gerçekleri açık seçik anlatıp, hidroelektrik projeleri büyük bir gayretle savunmazsak, kalmayacaktır. Su Dünyası Dergisinden Alınmıştır. |