TeŞbİh( Benzetme)

İsimli konu WH 'Edebiyat - Türkçe' kategorisinde, spartakus üyesi tarafından 3 Kasım 2007 tarihinde yazılmıştır. Konu Özeti: TeŞbİh( Benzetme). TEŞBİH( BENZETME) Aralarında çeşitli yönlerden ilgi bulunan iki varlıktan zayıf olanı güç-lü olana benzetme sanatıdır. “Ahmet aslan gibi güçlüdür.”... Teşbih yaptım Teşbih (Benzetme) ...

  1. TEŞBİH( BENZETME)

    Aralarında çeşitli yönlerden ilgi bulunan iki varlıktan zayıf olanı güç-lü olana benzetme sanatıdır.
    “Ahmet aslan gibi güçlüdür.” Cümlesinde güç yönünden zayıf olan Ahmet aslana benzetilmiştir.

    Her benzetme bir karşılaştırmadır.Örnek cümlede “Ahmet” ile “aslan” karşılaştırılmıştır.

    Aralarında ortak özellik bulunmayan kavramların karşılaştırılması benzetme değildir.Mesela:
    “Elma kadar sivri maydanoz ,
    Minare gibi ekşi duvar” benzetmeleri standartlara uymaz .Çünkü karşılaştırılan şeyler arasında ortak bir özellik mevcut değildir.”Teşbihte hata olmaz “ sözünü de bu minvalde değerlendirmek gerekir . “Hata ol-maz”dan kasıt teşbihin hata kabul etmeyeceği realitesidir.Yani hatalı teşbih teşbih değildir.

    İstisnalık arz etse de bazen kendisine benzetilen taraf güçlü ta-raf değildir: ”Ninemin pamuktan daha yumuşak ellerini öpmeye doyamaz-dım”

    BENZETMENİN ÖĞELERİ VE TÜRLERİ

    Benzetmede “erkan-ı teşbih” de denilen dört öğe mevcut-tur.Bunlardan benzeyen(müşebbeh) ile kendisine benzetilen(müşebbehün bih) asli ; benzetme yönü(vech-i şebeh) ve benzetme edatı(edat-ıteşbih) yardımcı unsur olarak kabul edilir.
    Bu öğelerin var olup olmamasına göre teşbih sanatı çeşitlilik gös-terir.

    Canan gül gibi güzeldir. (Ayrıntılı benzetme /Teşbih-i mufassal)
    b.yen k.b.tilen b.edatı b.yönü

    Canan gül gibidir. (Kısaltılmış benzetme /Muhtasar-Mücmel)
    b.yen k.b.tilen b.edatı

    Gül Canan güzeldir.(Pekiştirilmiş benzetme /Müekked)
    k.b.tilen b.yen b.edatı

    Gül Canan bizim şeref misafirimizdir.(Teşbih-i beliğ/Yalın-güzel)
    k.b.tilen b.yen

    Bütün öğeleri tam olan benzetmeye “ayrıntılı”, benzetme yönü konmamışa “kısaltılmış”, benzetme edatı bulunmayana “pekiştirilmiş” ve nihayet yardımcı öğelerin bulunmadığı sadece temel öğelerle kurulanına da “beliğ” teşbih” diyoruz.
    Not: Andırmak, benzer,dönmek,sanki,kadar,örnek,-den ,bigi,meğer ki , gûyâ,tıpkı,misl,misüllü,niteki,sıfat,manend,-veş,-asa,-var, çü, çün, tek,andırır... kelimeleri benzetme edatı kabul edilir.



    Örnek cümleler:
    Abbas tilki gibi kurnazdır.
    Yol yılan gibi kıvrılıyor.
    Türkiye güzellikte cennet gibidir.
    Taş gibi sert ekmek
    Kömür gibi kara gözlerin
    Elma gibi tatlı yanakların
    Kalem gibi ince parmak
    Rüya gibi güzel yaz.
    Buz gibi soğuk gazoz
    Civa gibi haretketli adam
    Süt gibi beyaz badana
    Dal gibi ince kız
    Yukarıdaki cümleleri benzetmenin dört türüne göre çekimleyiniz .

    Sanatlı beyitler ve mısralar
    Köhne düşünceler paslanmış çivilere benzer.
    İhtiyar adam bir çocuk gibi ağlıyordu.
    Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik.
    Kükremiş sel gibiyim bendimi çiğner aşarım.
    Kul Mustafa karakolda gezerken/Gülle , kurşun yağmur gibi ya-ğarken
    Dalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilal
    Bir kez Allah dese aşk ile lisan/Dökülür cümle günah misl-i hazan
    Karşımda eski evler tarih gibiydi.
    Gündüz denizlerde sönerken baktık/Ve çobanlar gibi dallar gibi yaktık
    Kız vücudun sarı güller gibi ter/Çık sudan kendini üryan göster
    Çini bir kasede bir Çin çayı içmekteydi/Bir güzel yırtıcı kuş gözleri gördüm/Som mücevher gibi kan kırmızı tırnaklarını
    Ârızın âb-ı sâftır gûyâ/Zekan bir habâbdır gûya
    Başka sanat bilmeyiz karşımızda dururken/Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz
    Ömür çiçek kadar narin
    Sandım ki güzelliğin cihanda / Bir saltanatın güzelliğiydi.
    Poyrazla söyleşir gibi yaprakların sesin
    Rûy-ı zemini tâbi-i fermanı kılmağa/Sultan Selim Han gibi bir şîr-i ner gelir
    Neva-yı neydir esen bad cam-ı meydür gül /Çemende eşk ile sahba misal- cu dökülür
    Yarin ki her tebessümü dağ üstü bağ olur/Destinde cam-ı neşve semavi çerağ olur.
    Hizmetçiye gel der gibi Azrail’e gel der.
    Kafası kazan gibi oldu.
    İstanbul karınca yuvası gibi oldu.

    Dudakların elmadan etli
     Sürekli sevgiyi duydukça anne toprak
    Bambaşka Leh,Macar,Venedik,Rus güzeli /Sessiz haremde her biri endamlı bir peri
    Yalnız bu katta mümkün olur daima / Her hamlesiyle ruh o çelik-ten kanatlı kuş
    Fark etmez anne toprak ölüm maceramızı
    Bu dil ağzımda annemin sütüdür.
    Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi
    3 Kasım 2007
    #1
  2. TeŞbİh( Benzetme) Cevapları

  3. saol kanki
    19 Ekim 2008
    #2
  4. emegine saglik harbi
    9 Mart 2009
    #3
  5. arkadaşlar daha çok6. sınıf türü olsun beyit neymiş
    yinede thank you;)
    7 Nisan 2009
    #4
  6. paylaşım için teşekkürler... ;)
    1 Haziran 2009
    #5
  7. saolun çok yardımcı oldunuz
    30 Kasım 2010
    #6
  8. slmmmmmmmmmmmmmmmmmmm





    slmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
    5 Ocak 2013
    #7
soru sor

TeŞbİh( Benzetme)