Novell Netware İşletim Sistemi

İsimli konu WH 'İşletim Sistemleri' kategorisinde, Shady08 üyesi tarafından 2 Eylül 2006 tarihinde yazılmıştır. Konu Özeti: Novell Netware İşletim Sistemi. . NETWARE'e GİRİŞ Bu bölüm iki kesimden oluşur. Birinci kesimde ağa bağlantı için yapılması gerekenler, gerekli donanım, yazılımkonuları, ikinci kesimde,... Novell NetWare Protokolleri Novell ...

  1. . NETWARE'e GİRİŞ

    Bu bölüm iki kesimden oluşur. Birinci kesimde ağa bağlantı için yapılması gerekenler, gerekli donanım, yazılımkonuları,
    ikinci kesimde, Netware 3.12'ni kullanılabilmesi için sağlanan kaynaklar (menüler, komutlar, grafik olanakları) tartışılacaktır.

    1.1 Ağa Bağlantı İçin Yapılması Gerekenler

    Bilgisayar ağı, fiziksel bir bağlantı üzerinden mesaj gönderme ve alma işlemlerinin gerçekleştirildiği bir sistemdir. Ağ sistemi
    bilgisayarın bibrbirleri ile iletişimde olmalarını, birbirlerinin kaynaklarını paylaşmalarını (yazıcı-disk) sağlar.

    Hizmet birimi (server), üzerinde özel bir yazılım çalışan ve istsyonlardan gelecek isteklere servis veren bir bilgisayardır. Novell ağı, üzerinde Netware ağ işletim sistemi çalışan hizmet birimlerinddden oluşan ağ sistemidir.
    İstasyon (celiend), ağ sisteminde hizmet birimlerinden istekte bulunan herhangi bir bilgisayardır.Bu bilgisayar, kitisel bir bilgisayar olabilir, batka bir server olabilir.

    Bilgisayar ağları bilgi transferimim gerçekleştirdiği sistemdir. Ağ ortamında birbirleri ile haberleşen her bilgisayara düğüm, istasyon denir.Eğer bir bilgisayar ağındaki düğümler, benzer işleri yapıyorsa bunlara PEER denir.Böyle düğümler arasındaki iletişime de PEER-TO-PEER denir. Bir bilgisayar ağındaki tüm düğümlerin hepsi sadece tek bir düğümle iletişim yapıyor ise, bu tür işleme CLIEND SERVER denilir. Bu işletim, merkezi bir hizmet anlayışı benimser, çünkü tüm kaynaklar merkezi işletim biriminde yoğunlaşmıştır. CELIEND SERVER mimarisinde, kaynakların toplandığı bir hizmet birimi ve bu kaynakları kullanan çalışma istasyonları vardır. İki tür işleme biçimi vadır:

    DAĞITIK İŞLEM (DISTRIBUTED PROCESSING)

    İstasyonun kendi işleyicisi, belleği ve işletim sistemi olduğu için, uygulamaları kendi belleğinde çalıştırmaktadır.

    MERKEZİ İŞLEM (CENTRAL PROCCESING)

    Birço main frame, mini bilgisayar sistemlerinde olduğu gibi uygulama programları hizmet biriminin belleğinde çallışmakta, istasyonlara sadece ekran görüntüsü gelmektedir.

    1.1.a. Bilgisayar ağı servisleri

    Bilgisayar ağının amacı olarak ortak servisler vermektir. Ortak servisler aynı anda birden fazla istasyonun belli işlemleri yapabilmesidir.

    Netware 3.12 bu servisleri sağlayan ağ işletim sistemidir. Netware 3.12 aşşağıdaki şlevleri yerine getirmektedir.

    *Ağ kaynaklarını düzenleme.
    *Birçok düzeyde güvenlik sağlama
    *Ortak yazıcıları kullanabilmekte
    *Merkezi ve dağıtık yönetim sağlamakta


    1.1.b. Çalışma istasyonu desteği

    Netware 3.12 aşşağıdaki işletim sistemlerini kullanan istasyonlardan bağlanabilmeye izin vermektedir.

    *DOS (ver 3.10 veya yukarısı
    *OS/2 (1.3 veya 2.0)
    *MS Windows
    *Macintosh (system 6.x ve 7.0)
    *UNIX


    1.1.c. Ağa bağlantıyı gerçekleştirme

    DOS işletim sisteminin kendi üzerinde bağlantı için uygun yazılım yoktur. Bunun için DOS işletim sisteminden başka ek yazılımlara gerksinim vardır.Bunlar:

    *Netware DOS itlemcisi (Netware DOS requester)
    *İşletim protokolu
    *Bağlantı destek katmanı
    *Ağ karı sürücüsü (LAN driver)

    NETWARE DOS REQUESTER

    DOS işletim sistemi yada uygulama programı ile, ağ servisleri arasında bağlantı sağlar.DOS requester'ı yükleyen yazılım VLM.EXE'dir. DOS requester, modüler bir yapıdadır. Bu dosyalara VLM (Virtual Loadable Modue)denilir ve istenen modüler yüklenir, istenmeyenler yüklenmez.

    VLM.EXE çalıştırıldığında, konfigürasyon dosyası olan NET.CFG'yi okur ve bu dosyadaki düzenlemelere göre uygun modüleri yükler.

    İLETİŞİM PROTOKOLÜ

    İletişim protokolu, ağ ortamında hangi dille konuşulacağını kural serisidir.Böylece aynı dili konuşan iki makine anlaşabilecektir.IPX(Internetwork packat eXchange), Novell tarafından geliştirilen ve Net vare ağında kullanılan bir protokoldür.

    ODI (Open Data-link Interface),aynı hat üzerinde birden fazla protokolü kullanmayı sağlar. Bu da aynı ağ ortamında farklı protokolleri kullanan bilgisayerları n bullunmasını sağlar böylece işlevselliği arttırır. Örneğin IPX ve TCP/IP aynı adaptörü kullanarak aynı bilgisayarda çalışabilmektedir.
    İletişim yüklenmesi için IPXODI.COM programının çalıştırılması gerekmektedir

    BAĞLANTI DESTEK KATMANI

    ODI tarafından kullanılan bir garçekleştirimdir. Ağ kartından gelen farkı protokolleri uygun ODI'lara yönlendirir. LSL.COM bağlantı destek katmanını yüklemek için kullanılan programdır

    AĞ KARTI SÜRÜCÜSÜ

    Ağ kartını aktif hale getiren denetleyen sürücüdür. İstasyon yazılımı ile donanım arasındaki iletişimi kurar.Netware 3.12,(MLID) Multiple Link Inter face Deriver adı verilen özel kartları kullanır. Bu kartlar ODI'yı desteklemekte ve herhangi iletişim protokolünden gelecek bilgiyi kabul etmektedir.

    Ağ kartı sürücücü , kartla birlikte gelen yazılımın yüklenmesi için çalıştırılır. Örneğin NE2000 kartı var ise NE.2000.COM programı çalıştırılır.


    1.1.d. Bağlantı yazılımın yüklenmesi

    İstasyondan, hizmet birimine bağlantıyı gerçekleştirmek için, bağlantı yazılımlarını aşşağıdaki sırada yüklemek gerekmektedir.

    1. LSL.COM
    2. NE2000.COM
    3. PIXODI.COM
    4. VLM.EXE

    İstasyon üzerinde bu yazılımları kullanırken, kurma disketi STARTNET.BAT adında bir dosya oluşturmakta ve bağlantı programlarını yüklemektedir.Bu dosya AUTOEXEC.BAT dosyası içine yazılır ise, bağlantı işlemi bilgisayar açıldığında otamatikleşecektir. Bağlantı yazılımları yüklendikten sonra, artık ağ ortamında çalışılabilmektedir. Ancak önce sisteme kendinizi tanıtmanız gerekir. Bunun için önce LOGIN olmak gerekir. F: sürücüsüne geçerek LOGIN.EXE komutu işletilir ve kullanıcı kodu ve şifre girilerek (gerekir ise ağa bağlanılır.
    Ağ ortamına bağlantı ile ilgili komutlar:

    LOGIN :Hizmet birimine bağlanmayı sağlar ve kullanıcı kodu-şifre sorar

    LOGOUT :Hizmet birimi ile bağlantıyı kesmek için kullanılan komut.

    ATTACH :Şimdiki bağlantıyı kesmeden başka bir hizmet birimine bağlantıyı sağlar

    WHOAMI :Kullanıcının kendi hakkında bilgi almasını sağlayan komut

    1.2. NETWARE 3.12 Kaynakları

    1.2.a. Kaynaklar

    Netware kullanıcı arabirimleri üç kategoriye ayrılmaktadır:

    1. Netware grafik ara birimleri
    2. DOS text olanakları
    3. Komut satırı olanakları


    1.2.b. DOS text menü olanağı

    Bu menülerde kullanılan menünün adı, versiyonu, tarih ve saat, menü
    seçenekleri ve herbir seçenek üzerine gelindiğinde altta seçeneklerle ilgili açıklamalar bulunmaktadır.

    Menüde sık kullanılan tuşlar :

    TUŞ İŞLEM TUŞ TUŞ

    aş/yukarı ok seçenek üzerinde ilerleme F5 İşaretleme
    Enter Seçme F10 Devam

    Esc Bir önceki menü Alt-F10 Menüden doğrudan çıkma

    F1 Yardım ekranı Ins Yeni bir bilgi ekleme

    F3 Bir seçeneği değiştirme Del Listeden bilgiyi silme

    F1 tutuna basarak menü seçenekleri ile ilgili yardym alınabilir.


    1.2.c. Komut satır olanağı

    Netware 3.12'de komutlar, aynı DOS işletim sisteminde olduğu gibi işletilirler. Bazı komutların paremetreleri vardır. Örneğin
    USERLIST/A
    komut sisteme bağlı kullanıcıların isimlerini ve node adreslerini listeler.
    Başka kullanıcılara mesaj göndermek için SEND komutu kullanılır.

    1 .2.d. Netware grafik olanağı

    Netware birçok GUI (Grafical User Interface) olanağı sağlamaktadır. Herhangi bir anda F1 tuşuna basarak ya da Help menüsü seçerek kullanılabilecek seçenekler hakkında bilgi almak olanaklıdır.

    1.2.e. Novell electrotext

    Novell'in electro text ile, el kitaplarını okuyabilir, istenen bir konuyu
    arayabilir ve döküm alabilirsiniz.

    2. TEMEL SERVİSLER

    Netware 3.12'de iki temel sevis vardır....:

    * Dosya sistemi; bilgisayar ağını kullananlar ve diğer sistemler tarafından kullanılan uygulama programlarının ve verilerin bulunduğu sistem.

    * Ağ güvenliği: kimlerin , ağ ortamındaki hangi kaynaklara ne ölçüde erişebileceğini düzenleyen sistem


    2.1. Dosya Sisteminin Planlanması

    Bilgisayarda yapılan işlerin sonunda, veri dosyaları oluşur. Bu dosyalar, fiziksel birimlerde saklanırlar. Bu kesimde, etkin ve güvenli dosya sistemi kurmak için öneriler verilmektedir.

    2.1.a. Dosya saklama servisleri

    Dosya saklama, Netware hizmet birimleri için temel servistir ve tüm Netware işletim sistemlerinde vardır. Ağ dosya saklama sistemi aynı DOS'ta olduğu gibidir. Dosyalar dizinlerde saklanmaktadır. Volume, dosyaların saklandığı mantıksal bir birimdir ve Netware tarafından yönetilir. Netware'nin dosya saklama olanağı birçok kolaylık sağlar.

    2.1.b. Netware Volume'leri

    Volume, Netware dosya sisteminin en temel parçasıdır. Dosyalara volumeler üzerinden erişilir. Volume bir hard-disk yada

    CD-ROM üzerinde fiziksel bir alandır. Netware dizin yapısının en üstünü gösterir ve DOS'daki root ile aynı anlamındadır.

    Bir volume bir diskin tümünü kullanabilir, Netware 3.12 üzerinde 64 volume açılabilmektedir. Bir volume 32 terabytebilgi tutabilir.

    Bir hizmet biriminde açılabilecek max. volume sayısı : 64
    Bir volume'ün max. Boyu : 32 TB

    Bir volume'un yerleşebileceği disk sayısı : 32 Disk
    SYS:Volume'un min. boyu: 2.5 MB

    Her volume'un fiziksel bir adı vardır. Bu ad hizmet birimi kurma aşamasında verilir. Bir volume2un uzunluğu 2 ile 15 karekter uzunluğunda olabilir.Addan sonre ( : ) konulmalı.

    2.1.c. Netware dizinleri

    Bir volume dizinlere bölünmüştür. Dizinlerin amacı, dosyaları mantıksal olarak birbirlerinden ayırmaktır. Böylece dosyaların yönetimi ve erişimi kolaylaşır. Netware dizin yapısı , DOS dizin yapısına benzemektedir. Dizin yapısında en üstte volüme vardır ( DOS'ta root)Volume'nun altında dizinler ve dizinlerin altında alt-dizinler ya da dosyalar bulunabilir.

    Özellikler :

    1.Netware dizin adları, DOS dizinlerine verilen adlar gibi verilir.
    2.Dizin adı 8 karekter uzunluğunda olmalı
    3.Aynı dizindeki aynı adlı olamaz

    2.1.d. Sistem tarafından yaratılan dizinler

    Netware kurulduğunda, sistem tarafından çeşitli dizinler yaratılır.

    4.2.a. Yazıcı Servisinin Kurulması

    Yazıcı servisini kurarken aşağıdaki sırayı takip etmek gerekmektedir:
    * Yazıcı servislerinin yaratılması ve düzenlenmesi.
    Ağ yöneticisi, PCONSOLE menüsünü kullanarak yazıcı servislerini yaratır ve tanımlar.
    * Yazıcı kuyruklama ve yazıcı hizmet birimlerine kullanıcılar ve operatörler atamak.
    * Yazıcılara, yazıcı kuyrukları atamak.
    * Yazıcı hizmet birimlerine yazıcılar atamak.
    * Yazıcı hizmet biriminin kurulması.
    Yazıcı servisinin çalışacağı Hizmet birimi belirlenir ve bu hizmet biriminin AUTOEXEC.NCF
    dosyasına açılışta yazızcı hizmet birimini aktif yapması için LOAD PSERVER.NLM
    yazılır.
    * Ağ yazıcısının kurulması.
    Ağ yazıcıların bağlı olacağı hizmet birimleri ve istasyonlar belirlenir ve istasyonlar üzerinde
    uygun yazılım çalıştırılır.
    * Kullanımcıya özgü tanımların yapılması.
    Yazıcı form tamımları ile yapılır.

    4.2.b. Netware Yazıcı Hizmet Birimi

    Eğer yazıcı hizmet birimi, netware hizmet birimi üzerinde çalışacak ise, hizmet birimi üzerinde

    :LOAD PSERVER 'yazıcı hizmet birimi adı'

    komutunu görmek gerekir. Eğer yazıcı hizmet birimi atanmış bir istasyonda çalışacak ise, istasyondan

    PSERVER 'yazıcı hizmet birimi adı'

    komutunu çalıştırmak gerekir. Aynı zamanda istasyondaki NET.CFG dosyasında

    SPX CONNECTIONS=60

    parametresinin olması gerekmektedir.

    Bir yazıcının, yazıcı hizmet biriminin bulunduğu istasyona bağlamak için PCONSOLE'dan tanımlamak gerekmektedir. Eğer yazıcı uzak bir istasyona bağlı ise, bu durumda istasyon üzerinden

    RPRINTER 'yazıcı hizmet birimi adı yazıcı numarası'

    TSR programının çalıştırılması gerekmektedir.

    4.2.c. Yazıcıya işlerin gönderilmesi

    Bir işin ağ yazıcısına gönderilmesi uygulamaya bağlıdır. Bazı uygulamalar ağ ortamı için tasarlanmıştır ve doğrudan Netware 3.12 yzıcısına gönderilebilir. Bunun yanında bir çok uygulama, ağ ortamı için tasarlanmadığından, işlerin ağ ortamındaki yazıcılara gönderilebilmesi için, uygun yönlendirmenin yapılması gerekir.

    Yerel portların yönlendirilmesi

    Yerel portların, ağ yazıcıları ile eşlenmesi en çok kullanılan yoldur. DOS requester tarafından, yerel portlar, mantıksal portlar ile eşlenirler. Yapılan işlem aynı sürücü eşlemede yapılan harflerin dizinlere eşlenmesidir. Burada da yerel portlar ağ yazıcıları ile eşlenir. Yönlendirme için aşağıdaki komutlar kullanılır,

    * CAPTURE
    * User tools for Windows

    CAPTURE komutu, komut satırından girilebileceği gibi, batch dosya ya da login script'ten de işletilebilir.

    User tools for Windows menüsü, içinde LPT portlarını yazıcılara ya da yazıcı kuyruklarına yönlendirme seçenekleri bulunan bir olanaktır.

    Yönlendirme bilgileri, DOS requester tarafından, istasyonun belleğinde saklanır ve ağdan çıkınca kaybolur. Eğer bu işlemlerin kalıcı olması isteniyor ise bu komutların batch dosya ya da login script'lere yazılması gerekir.

    Yazıcıya dosyaların gönderilmesi

    Bir uygulama tarafından bir dosya oluşturulması ve daha sonra bu dosyanın yazıcıya gönderilmesi yazıcı yönlendirmede diğer bir yoldur. NPRINT komutu bu işlemi gerçekleştirmektedir.

    4.2.d. Capture Seçenekleri

    CAPTURE, DOS requester için yazıcı yönlendirmeleri yapan bir komuttur. CAPTURE'ın birçok parametresi bulunmaktadır. Örneğin aşağıdaki komut, LPT2 portuna gönderilen işlerin, ACCT_HP3

    yazıcısından dökülmesini sağlar,

    CAPTURE P=ACCT_HP3 L=2 NB TI=10

    Eğer capture komutunda herhangi parametre verilmez ise, default tanımları kullanır.
    2 Eylül 2006
    #1
  2. Novell Netware İşletim Sistemi Cevapları

  3. tesekkurler
    3 Eylül 2006
    #2
  4. KARDES BILGINI PAYLASTIGIN ICIN TSK :tamam:
    19 Eylül 2006
    #3
soru sor

Novell Netware İşletim Sistemi