Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme

İsimli konu WH 'Eğitim ve Araştırma' kategorisinde, "..melekmi cadımı.." üyesi tarafından 31 Temmuz 2011 tarihinde yazılmıştır. Konu Özeti: Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme. Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme eğitim bilimleri konu anlatımı - özel öğretim yöntemleri - çocuğun araştırma ve inceleme yaklaşımı - araştırmama ve... Keşif yoluyla öğrenme <Kavramlar > Akıl yürütme yoluyla öğrenme ...

  1. Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme
    eğitim bilimleri konu anlatımı - özel öğretim yöntemleri - çocuğun araştırma ve inceleme yaklaşımı - araştırmama ve inceleme yoluyla öğrenimin özellikleri - okul öncesi eğitim programları

    Araştırma-inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımı, bir sorun (problem) çözme yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın temel alındığı öğrenme etkinliğinde sorun çözme yöntemi izlenir. Araştırma inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımında, çocuklar konuyla ilgili belli bir sorunu çözmek için araştırma süreçlerini kullanarak sonuca ulaşmaya çalışırlar. Çocukların araştırma ve inceleme yapmalarına ağırlık veren bu yaklaşımda çocuk, sorun çözme yönteminin aşamalarına uygun olarak, sorunu tanımlar, sorunun çözümü için denenceler kurar, denencelerin sınanması için veri toplar ve verileri değerlendirerek sonuca ulaşmaya çalışır. Çocuk bu yaklaşımdan yararlanarak araştırma ve inceleme yoluyla bir sorunun nasıl çözümlenebileceğini öğrenir. Bir başka deyişle, çocuk gelecekte karşılaşabileceği sorunların çözüm yolunun araştırma incelemeye dayandığını anlar.

    Nitekim okulöncesi eğitim programında etkinliklerin çocuklara yalnızca bilgi kazandırmaması, onu araştırmaya, incelemeye yönlendiren özelliklere sahip olması istenmektedir (MEB, 2002, s. 16).

    Araştırma ve inceleme yaklaşımında öğretmenden çok çocuğa iş düşmektedir. Çocuk sorunu çok yönlü olarak araştıracak, inceleyecek çözüm yolu bulacaktır. Böylece çocuklar, tüm etkinlikleri kendileri gerçekleştirerek sorunu çözeceklerinden, daha kolay güdülenecekler, daha bilimsel düşünecekler, daha etkili öğreneceklerdir. Soruna sistematik bir biçimde yaklaşmak, çocuğun sorunu çözmesinde ve öğrenmesinde olumlu sonuçlar verir.

    Araştırma ve inceleme yaklaşımında, çocuklar sorunu çok yönlü olarak araştıracak, inceleyecek ve çözüm yolu bulacaklarından tüm etkinlikleri kendileri gerçekleştirirler.

    Bu yaklaşım, bilgiyi aktarma yerine, bilgiye ulaşma ve üretmeyi amaçlayan, yaratıcı ve üretici olmayı öneren bir yaklaşım biçimidir. Ezberleme ve aktarma yerine, araştırma-inceleme yaklaşımı kullanılırsa, çocukların bilgileri öğrenmekle kalmayıp, bilgileri kullanmaları ve sorunları daha rahat çözmeleri olanaklı olacaktır.

    Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğrenme Yaklaşımında Öğretmen ve Çocuğun Görevi

    Bu yaklaşımda öğretmen, buluş yoluyla öğrenme yaklaşımında olduğu gibi bir yol gösterici, yönlendirici ve destekleyici konumundadır. Öğretmen sorunun çözümü sırasında dikkatli bir gözlemci ve denetleyici, gerektiğinde kılavuz durumundadır (Sözer, 2001, s. 101). Ayrıca öğretmenler sorunların nasıl çözülmesi gerektiği konusunda çocuklara model olurlar. Öğretmen amaçları koyar, ancak amaçlara ulaşmada çocukların bireysel farklılıklarını dikkate alır.

    Öğretmen bu yaklaşımı uygularken, çocukları benzer birkaç sorunla karşı karşıya bırakmalı, sorunları çocukların olgunluk ve beceri düzeylerine uygun biçimde sunmalı, sorunun önemini çocuklara göstermeli, sorunu tanımlama ve sınırlamada çocuklara yardım etmeli, gerektiğinde rehberlik yapmalı ve yönlendirmelidir (Küçükahmet, 1994, s. 44). Çocuklar ise bir şeyler üretmek için etkindirler ve öğrenmede inisiyatif alırlar. Soru sorar, gözlem yapar, inceler ve araştırırlar. Çocuklar, eleştirel düşünen, sorun çözen, öğrenen, sorgulayan özellikler gösterir. Çocuklar öğretmenleri ile sürekli etkileşim içindedirler ve öğretmenlerinin rehberliğine gereksinim duyarlar.
    Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğrenme Yaklaşımının Özellikleri

    Araştırma-inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımının kimi özelliklerinden söz edilebilir:

    - Araştırma-inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımı bir sorunun çözümünde genelleme ve sentez yapmada kullanılır. Daha çok zihinsel öğrenmelerin oluşturduğu bilişsel alanın uygulama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında ve yine aynı alanın analiz ve sentez özelliklerini geliştirmede kullanılır (Demirel, 2002, s. 87).

    - Araştırma-inceleme yoluyla öğrenmenin temelinde sorun çözme amacı vardır. Sorun, çözümü olan ve çözümüyle bir güçlüğü ortadan kaldıran bir durumdur. Yaklaşımın temelini yaşamda karşılaşılan sorunların ya da sorun biçimine getirilmiş konuların sistemli bir yaklaşımla çözülmesi oluşturmaktadır (Hakan, 1991. s. 78). Kuşkusuz hızla gelişen ve değişen dünyada, bireylerin topluma sağlıklı bir biçimde uyum sağlaması için sorun çözme yeteneğine sahip olması gerekir.

    - Bu yaklaşımda, sorun çözmenin dört değişik biçiminden yararlanılır. Bunlar; tümevarım, tümdengelim, çözümleme ve bireşimdir. Tümevarım zihnin olaylardan, örneklerden, özel durumlardan kanunlara, kurallara ya da ilkelere ulaşma; tümdengelim zihnin kanunlardan, kurallardan örneklere, olaylara inerek yeni bir yargıda bulunma; çözümleme, bir bütünü elemanlarına ayırma; bireşim çözümleme yoluyla elemanlarına ayrılan bütünün elemanlarını belli bir düzen içinde birleştirerek tekrar oluşturmadır.

    - Araştırma-inceleme yaklaşımında, çocuğun gerçekçi yaşantılar geçirmesi için, çocuklar gerçek sorunlarla karşılaştırılmalıdır. Çocuk bu sorunları, sorun çözme bir başka deyişle araştırma yoluyla yaparak-yaşayarak çözmeye çalışmalıdır. Bunun için çocuklara veri toplama için yeterli zaman verilmeli, sorun çözme yaklaşımının aşamalarını kullanmaları sağlanmalıdır.

    - Araştırma-inceleme yaklaşımı çocuk merkezlidir. Öğrenme sürecinde çocuğun etkin olmasını ve yaparak yaşarak öğrenmesini sağlar. Çocuk sorunu çözmek için bir dizi etkinlik gerçekleştirir. Etkinlikleri gerçekleştirirken ilgi ve istekle çalışır ve soruna odaklanır. Çocukların ilgi ve istekle çalışabilmeleri için işlenen konuya ve düzeyine uygun sorun seçmeleri sağlanmalı ve onlara yeterli zaman verilmelidir.

    Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğrenme Yaklaşımının Yararları

    Araştırma-inceleme yaklaşımının öğrenme açısından değeri büyüktür. Her şeyden önce bu yaklaşım çocuklara planlı ve bilimsel çalışma alışkanlığı kazandırır. Ayrıca, araştırma ve inceleme yapma, sorun çözme, eleştirel düşünme, karar verme vb. becerisi kazandırır. Bu yaklaşımla kazanılan deneyimler kalıcı olur. Çocuk yaşamda karşılaşılan sorunlara bilimsel bir yaklaşımla ele almayı ve bilimsel bir yaklaşımla çözmeyi öğrenir.
    Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğrenme Yaklaşımının Sınırlılıkları

    Çok önemli yararlarına karşın sorun çözme yönteminin, her konuya uygun olmaması, çok zaman alıcı ve uygulanmasının güç olması gibi kimi sınırlılıkları vardır. Bunun yanında çocukların sorunun çözümü için gerekli materyal ve kaynaklara sahip olmaması ve çocukların önemli sosyal sorunları anlayacak yaş ve düzeyde olmaması diğer sınırlılıklardır.

    Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğrenme Yaklaşımının Aşamaları: Araştırma, inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımı, bilimsel araştırma yöntemini temel alır. Araştırma ve eğitimcilerin de üzerinde birleştikleri ve benimsedikleri bu yöntem, John Dewey’in sorun çözmede kullandığı beş aşamaya dayanmaktadır (Küçükahmet, 1994 s. 47). J. Dewey’e göre en iyi düşünme yöntemi yapıcı ve yaratıcı düşünmedir. Eğitimde de bu düşünce biçimi üzerinde durulmakta ve çocukların yapıcı ve yaratıcı bireyler olarak yetiştirilmeleri istenmektedir. Buna göre bilimsel sorun çözme yönteminde istenen beş aşama şöyle sıralanmaktadır:
    Sorunu Tanımlama ve Sınırlandırma

    Sorun ya çocukların kendileri tarafından belirlenebileceği gibi, duruma göre öğretmen de sınıfa sorun önerebilir. Sorun belirlenince, sorunun özellikleri, diğer sorunlarla ilişkisi, sorunun çözümü konusundaki güçlükler vb. ortaya konur, sorun incelenir ve irdelenir. Sorun çeşitli yönleriyle tanımlanır, diğer sorunlardan ayrıştırılarak sınırlandırılır. Bu aşamada öğretmen çocukların sorunu hissetmelerini sağlar, sorunu tanıyabilmeleri için soru sorar, yanıtlar alır ve örnek durumlarla sorunun ortaya çıkmasına katkıda bulunur. Sorun saptandıktan sonra, sorunun tanımlanması yapılır. Sorunun tanımlanması, çocuğun dikkatini çekecek olaylar sunmaya yardımcı olur.
    Çözüm İçin Geçici Denenceler Oluşturma

    Sorunun çözümü için geçici denenceler oluşturulması gerekir. Denence sorunun çözümü için bulunmuş geçici yargıdır. Öne sürülen yargı doğru ya da yanlış olabilir. Denenceler, sorunu çözümlemek için hangi tür veri toplanacağını ve bu verilerin nasıl çözümleneceğini ortaya koyar. Bu aşamada öğretmenler çözüm için denenceler oluşturmada ve sorunun çözümünde kullanılacak yolları saptamada çocuklara yardım ederken çözüm yolunu göstermekten kaçınmalıdır.
    Sorunun Çözümü İçin Veri Toplama, Düzenleme ve Değerlendirme

    Denenceleri test etmek ya da sorunun çözümü için ipuçlarının araştırıldığı, gerekli verilerin toplandığı aşamadır. Bu aşamada öğretmen çocukların bireysel ya da küme çalışması biçiminde verileri toplamalarına, yani bilgiye ulaşmalarına yardımcı olur, yol gösterir ve çocukların çalışmalarını gözlemler, ancak çözüm yolunu göstermekten kaçınır. Çalışmaların sonunda toplanan veriler açıklanır, yorumlanır ve ayrıştırılır.
    Sonuca Ulaşma

    Olası çözüm yollarından birinin seçilip uygulanmasından sonra bir sonuca ulaşılır. Ulaşılan sonucun, önyargılardan uzak nesnel bir biçimde oluşturulması önemlidir.
    Sonuçları Test Etme

    Ulaşılan sonucun sınıfça bir değerlendirilmesinin yapıldığı aşamadır. Öğretmenin de bu değerlendirmeye katılması gerekir. Soruna getirilen çözüm yeniden gözden geçirilerek bir anlamda sonuç test edilir. Bir bakıma dönüt olarak nitelendirilecek bu aşamada sonuç olumsuz ise, her bir aşamada gerçekleştirilen bir daha gözden geçirilir. Hangi aşamada sorun olduysa o aşamaya geri dönülür. Sonucun değerlendirilmesi soruna getirilen çözümün ne derece başarılı olduğu konusunda öğretmene dönüt sağlar.

    Araştırma inceleme yoluyla öğrenmede ilk adım sorunun belirlenmesidir. Sorun işlenmekte olan konudan çıkabileceği gibi, başka bir konunun işlenmesi sırasında ortaya çıkabilir. Sorun kendiliğinden oluşabileceği gibi öğretmen tarafından da ortaya atılabilir. Sorun ortaya çıktıktan sonra öğretmen çocuklara sorun çözmeye yönlendirerek araştırma…inceleme yoluyla öğrenme yaklaşımını uygulayabilir (Bilen, 1999, s. 62).

    Gerçekten okulöncesi eğitimde program uygulanırken eğitim kurumları, yalnızca bilgi aktarılan bir yer olmaktan çıkarılıp, çocuğu araştırmaya ve yaratıcılığa yönelten, zevkli ve eğlenceli bir ortam haline getirilmelidir (MEB, 1994, s. 131 ve 180). Programın çocuğa yaratıcı, üretken, başladığı işi sonuçlandırma sorumluluğunu üstlenen bireyleri yetiştirecek yapıda olmasına özen gösterilmelidir (MEB, 1993, s. 17).
    31 Temmuz 2011
    #1
  2. Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme Cevapları

soru sor

Araştırma ve İnceleme Yoluyla Öğrenme