Hızla ilerleyen tekonloji ile ortaya çıkan LGA775, PCIExpress, DDR2 gibi oluşumlarla birlikte çalışan birimlerin de geliştirilmesi gereksinimi ve eskiye göre daha fazla ısınan ama daha sessiz çalışması beklenen sistemlerin ihtiyaçları, yıllardır yaygın olarak kullanılan kasa, anakart ve güç kaynağı standartı olan ATX (Advanced Technology eXtended) tarafından artık tam olarak karşılanamaz hale gelmiş durumda. Intel bu sorunu kendi geliştiridiği BTX standartı ile çözmeyi hedefliyor.
Ana Hatlarıyla BTX
2003 yılı sonbaharındaki Intel Geliştiriciler Konferasında (IDF Fall 2003) ilk olarak resmen duyurulan BTX standardı, ATX’e göre belirgin farklar içermekte. İlk bakışta görülebilecek en önemli fark anakart üzerindeki bileşenlerin yerleşim düzeninin ciddi bir değişime uğramış olması.
Bu bileşen değişikliklerinin en belirginleri, PCI genişleme yuvalarının kartın sol kısmından sağına, bellek birimlerinin alışılan yerinden kartın soluna kısmına taşınmış olması. Bir başka önemli değişiklik ise işlemci, kuzey ve güney kö
prülerinin, birbirleri ile aynı hizada, genişleme yuvaları ve bellek yuvalarının arasındaki bölgede konumlandırılması.
Soğutma Sistemi:
İşlemcinin kartın ön tarafına doğru taşınması , kuzey ve güney kö
prülerinin işlemci ile aynı hizada olması ve PCI Expressx16 grafik yuvasının bu hizaya olabildiğince yakın tutulması, sistemin “Termal Modül” (Thermal Module) olarak adlandırılan yeni soğutma bloğundan daha iyi faydalanması amacıyla yapılmış değişiklikler.
Termal Modül, BTX kartların soğutma sistemlerinin kalbi olarak nitelendirilebilir. Bu modül ile kasaya giren en serin hava işlemci üzerine üflenmiş olmakla kalmıyor, kasanın arka kısmına doğru oluşturulan hava akımı ile de, işlemci ile aynı hizada bulunan kuzey ve güney kö
prüleri, gerilim regülatörleri ve bu hizaya çok da uzak bulunmayan PCI Expressx16 yuvası ve bellek birimleri soğutulmuş oluyor.
İşlemci soketinin soğutucu bloğuna çapraz bir şekilde yerleştirilmesi ile hava akımının soketten yansıyarak diğer bileşenlere de ulaşması sağlanmış.
Soket üzerine üflenen ve yansıyan havanın, soket çevresinde bulunan ve voltaj regülasyonunu sağlayan elemanların üzerindeki etkisi aşağıdaki resimde açıkca görülebilir.
Güç Kaynağı:
BTX anakartlardaki güç girişi, ufak tefek birkaç değişiklik dışında ATX’lerdekine çok benzer bir yapıda tasarlanmış.
Kaliteli ATX güç kaynakları, aralarındaki küçük bir fark olmasına karşın, BTX kasalarla ve anakartalarla (microBTX ve picoBTX hariç) sorunsuz bir şekilde çalışıyor. Bu, tabi ki BTX bir anakart ve kasa üzerine kurulmuş bir sistemin ihtiyaç duyduğu güç değerine erişeblen ATX güç kaynakları için geçerli. Aradaki fark aşağıda görülebilir :
Soketler arasındaki bu fark güç kablosunun bağlantısı yapılırken herhangi bir sorun yaratmıyor. ATX bir güç kablosu anakarta, kırmızı çerçeve içinde kalan kısım boş kalacak şekilde montaj yapıldığında sistem sorunsuz çalışmakta.
ATX Güç Kaynağından BTX’e Dönüşüm:
Buna ek olarak şunu belirtmek gerek ki ATX güç kaynaklarına yapılabilecek basit birkaç değişiklik ile BTX güç soketine tam uyumlu hale getirilebilir. Anakarta giren güç kablosuna bağlı konnektörlerin pin düzeni aşağıda görülmekte :
ATX güç kaynağını BTX'e çevirmek için, ATX konnektörüne fazaldan eklememiz gereken dört pin mevcut. Hurda bir ATX güç kaynağının anakart konnektörü bu eksik pinleri tamamlamak için kullanılabilir.
Resimde görüldüğü gibi hurda güç kaynağının konnektürü sadece 3. ve 4. pinler kalacak şekilde kesilir. Daha sonra bu parça, yaklaşık 5 cm lik bir kablo meseafesi bırakılarak güç kaynağından tamamen ayırılır. Ayrılan bu parçanın ilgili pinleri, resimde görülen değerleri içeren konnektörün diğer pinleri ile teker teker birleştirilir. Bir başka deyişle +12VDC olması gereken pin, konnektörde +12VDC bulunan bir pine; +5VDC olması gereken pin, konnektörde +5VDC bulunan bir pine;+3.3VDC olması gereken pin, konnektörde +3.3VDC bulunan bir pine; COM olması gereken pin ise konnektördeki herhangi bir COM pinine lehimlenir. Aşağıda buna örnek bir bağlantı görülmekte :
Lehimleme, kesme ve birleştirme işlemlerinde olabildiğince dikkatli olunması gerekir. Herhangi bir kısa devre, başarısız montaj vb. sebeplerden dolayı güç kaynağı ve/veya anakart ciddi hasar görebilir.Bu yüzden bu işlemler, daha önce bu tarz uygulamalar yapmamış ve konuyla ilgili genel bilgisi yeterli olmayan kişilere önerilmez.
Sonuç olarak ek güç girişleri, iyi tasarlanmış soğutma sistemi ve yeni dizaynı ile BTX, yeni teknolojilerin güç ve soğutma ihtiyaçlarını karşılamaya aday en uygun platform. Kısa zamanda tüm ATX'ler yerlerini BTX'lere bırakırsa bu hiç de şaşırtıcı olmaz.