NASA'nın "korku dolu 7 dakikası"

[RocKmaNia]

NASA'nın "korku dolu 7 dakikası"



NASA’nın uzmanları, yeni Mars
fatihi Phoenix (Anka Kuşu) uzay aracının 25 Mayıs’ta Kızıl Gezegen’e
"tırnak yedirten" inişinde "korku dolu 7 dakika" yaşamaya
hazırlanıyorlar.
NASA’nın Pasadena’daki Jet Motorları Laboratuvarı’ndan proje müdürü
Barry Goldstein, Phoenix’in Mars’a inişinin son 14 dakikasında 26 kritik
manevra için roketleri ateşleyeceklerini ve görevin tamamlanabilmesi
için bunların her birinin başarıyla yerine getirilmesi gerektiğini
belirterek, "Ancak son 7 dakika çok zorlu geçecek" diye konuştu.
Herşey yolunda giderse 25 Mayıs’ta Mars atmosferine saniyede 5,7 km
hızla (saatte 20 bin 800 km) girecek Phoenix Mars Lander’ın Kızıl
Gezegen’in kuzey kutbuna başarıyla indiği TSİ 23.53’te doğrulanacak.
Atmosfere girdikten sonra Mars’ın havasının sürtünmesiyle hızı
azalmaya başlayacak Phoenix, daha sonra paraşütünü açarak, iyice
yavaşlayacak. Son olarak, Phoenix ayakları toprağa değmeden, roketlerini
hızını saniyede 2,4 metreye (saatte 8,64 km) düşürünceye dek
ateşleyecek.
Goldstein önceki gün düzenlediği basın toplantısında, 680 milyon
kilometre mesafedeki Mars’a iyice yaklaşan uzay aracının çok iyi durumda
olduğunu belirtmişti.
Üst düzey NASA yöneticisi Ed Weiler da aynı basın toplantısında, "Bu
bir kır gezintisi değil" diyerek, Mars’a kazasız belasız bir uzay aracı
indirmenin çok zor ve riskli olduğunu, Mars’a araç indirme
girişimlerinin yarısından çoğunun başarısızlıkla sonuçlandığını
söylemişti.
-İLK MOTORLU İNİŞ-
İniş yapacağı Mars’ın kuzey kutup bölgesinin bir zamanlar mikrobik
yaşam için uygun koşullar sağlayıp sağlamadığını yerinde inceleyecek
olan Phoenix, hedefine başarılı bir yumuşak iniş yaparsa bu 1976’da
Viking 2 ve 1999’da Mars Polar Lander uzay araçlarının Kızıl Gezegen’e
alçalışı sırasında parçalanmasından bu yana ilk motorlu iniş olacak.
Nisan başında güzergahını bir miktar değiştiren Phoenix, 10 mayısta
roketlerini ateşleyerek yavaşlamaya başladı.
Mars’a son inen NASA’nın ikiz robotları Spirit ve Opportunity ile
kaybolan İngiliz uzay aracı Beagle 2’nin tersine Phoenix, Kızıl
Gezegen’in yüzeyine inişini yumuşatmak için hava yastığı kullanmayacak.
Phoenix, bunun yerine son ana kadar yumuşak iniş için motorlarını
kullanarak, bir ilki başarmaya çalışacak.
NASA’nın Mars’ta su arayış stratejisi son yıllarda sıra dışı keşifler
yapmasını sağlarken, Phoenix, ilk kez Mars toprağında buz halinde olduğu
tahmin edilen suya "dokunarak" ve bunu analiz ederek Mars keşif
stratejisini tamamlamayı amaçlıyor.
-ZOR KOŞULLARDA GÖREV-
Sıvı haldeki suyun, toprağın kimyasını ve mineral yapısını nasıl
değiştirdiğini ölçerek Kızıl Gezegen’in kuzey kutbundaki buzun tarihini
inceleyecek Phoenix aracı, ayrıca Mars kutup çevresinin ilkel mikroplar
için uygun bir yaşam alanı olup olmadığını görme olanağı sağlayacak.
İki güneş paneli açıldığında 5 metre genişliğe ulaşan ve 1,52 metre
uzunluğu bulunan Phoenix uzay aracının, 10 cm kadar derinlikte bulunduğu
tahmin edilen buz tabakasına ulaşabilmesi için toprağı kazacak 2,34
metre uzunluğunda bir robot kolu bulunuyor. Uzay aracının gönderdiği
fotoğraflar arasında bu robot kolun da görüntüleri bulunuyor.
Bu kola eklenen bir kamera ile bir sonda, toprağı ve bulduğu buzu
inceleyecek Phoenix’in, Mars atmosferinde asılı su ve tozu lazerle
ölçecek meteorolojik ölçüm araçları da bu misyon sırasında 3 ay süreyle
hava durumunu gözleyecek.
NASA’nın düz ve kayalık olmayan bir araziye indirmeyi planladığı
Phoenix, görevini sıfırın altında 73 ila sıfırın altında 33 santigrat
derecede yapacak.
Mars atmosferine giriş hızını azaltmak için önceki uzay araçları gibi
termik kalkan kullanacak ve hızını sonrasında saatte 210 kilometreye
düşürmek için süpersonik paraşüt açacak olan uzay aracı, daha sonra üç
ayağı üzerine yumuşak iniş yapmak için retro-füzelerini ateşleyecek.
Toplam 8 ay sürecek yolculuktan sonra Kızıl Gezegen’e ulaşması planlanan
uzay aracı, NASA için Arizona Üniversitesinin Lockheed Martin şirketi,
Jet Motorları Laboratuvarı ve Kanada Uzay Ajansıyla yaptığı işbirliğiyle
üretildi.
Şu ana ve geçmişe ait olası yaşam belirtilerinin yanı sıra Mars’a
yapılacak bir insanlı uçuş için gerekli ortamı inceleyecek Phoenix’in
fırlatılmasını da içeren bu programın maliyetinin 400 milyon doları
aşacağı tahmin ediliyor.
Uzay aracı, Alman bilim adamlarının, "NASA’nın 30 yıl önce Mars’a
gönderdiği iki Viking uzay aracının Kızıl Gezegen’de mikro
organizmaların varlığını keşfedebileceği, ancak bunları bilmeden
öldürdüğü" yolundaki iddiaların incelenmesi açısından da fırsat olarak
görülüyor.
Gezegenin yörüngesinde araştırma yapan Mars Odyssey aracı, 2002 yılında
kuzey kutbunda buzulların bulunduğu bir bölge tespit etmişti.
Bilim adamları, Phoenix’in Kızıl Gezegen’in jeolojik tarihiyle ilgili
önemli ipuçları elde etmesini bekliyor. Uzay aracının birinci hedefi
buzun içinde mikropların yaşayıp yaşamadığını bulmak olacak.
Phoenix, NASA’nın düşük bütçeli uzun dönem sürdürülebilir uzay
araştırmaları planının bir parçası. NASA, insanlı uzay üsleri kurmadan
önce, karşılanabilir bütçelerle desteklenen araştırmalar yaparak,
astronotları öncül araştırma yükünden kurtarmak istiyor.
Phoenix, daha önce 2001 yılında Mars Surveyor programının bir parçası
olarak uzaya gidecekti, fakat bu program, Mars Polar Lander’ın 1999
yılında Mars yüzeyine çakılmasının ardından geçici olarak durdurulmuştu.
Polar Lander, Mars’ın güney kutbuna ineceği sırada motoru zamansız
durmuş ve araç dengesini yitirerek düşmüştü. Eylül 1999’da da Mars
Climate Orbiter, teknisyenlerin metrik birimlerle eski İngiliz
birimlerini karıştırmaları sonucu Kızıl Gezegen’e çakılmıştı.
Mars Polar Lander ile aynı bilgisayar yazılımlarını kullanan Phoenix, o
günden sonra NASA’nın uçak yapım işlerini yürüten Lockheed Martin’in
deposunda bekletildi. Phoenix ağustos 2007’de Mars görevi için
fırlatıldı.
Şu anki teknolojik koşullarla zor olan Mars’a uzay aracı gönderme işine
kalkışan ABD, Rusya, Avrupa ve Japonya tarafından şimdiye dek fırlatılan
35 uzay aracının üçte ikisi başarısız oldu.